• Een handvat voor beleidsmatig beheer
24 december 2013
24 dec 2013

Simpelweg aan regels voldoen is geen garantie voor een brandveilig gebouw. Die stelling is makkelijk neergelegd, maar in hoeverre is het waar? En wat moet er dan gebeuren om wèl een brandveilig gebouw te hebben? Met andere woorden: hoe word je stuurman op het schip?

Een handvat voor beleidsmatig beheer

Simpelweg aan regels voldoen is geen garantie voor een brandveilig gebouw. Die stelling is makkelijk neergelegd, maar in hoeverre is het waar? En wat moet er dan gebeuren om wèl een brandveilig gebouw te hebben? Met andere woorden: hoe word je stuurman op het schip?

Volgens CBS statistieken zijn er gemiddeld 14.000 branden per jaar. Hierbij vallen ongeveer 1.000 gewonden en 75 dodelijke slachtoffers. De meeste slachtoffers vallen in de woningbouw. Daarbij blijkt dat het merendeel van de slachtoffers in de ontstaansruimte van de brand gevonden wordt en dat de overlijdenskans bij de leeftijdscategorie boven de 65 jaar het hoogst is. Zorgelijke cijfers. Zeker wanneer je bedenkt dat in de bestaande woningbouw rookmelders niet verplicht zijn.

Brand in Rivierduinen Oegstgeest
Op 12 maart 2011 ontstond brand in een patiëntenkamer van psychiatrische instelling Rivierduinen in Oegstgeest. Bij de evacuatie bleven vijf patiënten achter in het brandende gebouw. Twee van hen overleden ter plaatse. Drie van hen konden nog worden gered met hulp van de brandweer. Eén patiënt overleed alsnog enkele dagen later. De voornaamste conclusies van de onderzoeksraad waren:
• Rivierduinen had aandacht besteed aan verschillende onderdelen van brandveiligheid (bouwkundige, technische, organisatorische maatregelen en inventaris) en voldeed aan de vereisten die de weten regelgeving stelt op het gebied van brandveiligheid.
• Rivierduinen stemde de brandveiligheidsmaatregelen niet af op de mate van zelfredzaamheid van de patiënten en bezag deze maatregelen niet in onderlinge samenhang.
• Zorginstellingen richten zich met hun brandveiligheidsbeleid op het voldoen aan wet- en regelgeving. Dit leidt er niet tot dat instellingen brandveiligheidsmaatregelen afstemmen op de mate van zelfredzaamheid van de patiënten, noch dat zij deze maatregelen in onderlinge samenhang bezien. Deze integrale benadering moet de norm zijn voor brandveiligheid in zorginstellingen. (bron: www. onderzoeksraad.nl)
Dit voorbeeld in combinatie met de brandweerstatistieken illustreert de stelling dat simpelweg aan regels voldoen geen garantie is voor een brandveilig gebouw. De vraag is: ‘Wat moet er gebeuren om wèl een brandveilig gebouw te hebben? Met andere woorden: hoe word je stuurman op het schip? Een simpel antwoord op deze vraag is: ‘Maak brandveiligheidsbeleid’. Achter simpele antwoorden zitten meestal tientallen ingewikkelde, nieuwe vragen. Zo ook hier. Wat is namelijk beleid? En hoe maak je dat? Beleid is het stellen van doelen, middelen en een tijdpad in onderlinge samenhang. Liefst zijn plaats en tijd omschreven. Onder beleid wordt dus verstaan het aangeven van de richting en de middelen waarmee men gestelde organisatiedoelen wil gaan realiseren. Beleid is een term die op verschillende manieren wordt gebruikt. Zo staan beleid en praktijk vaak tegenover elkaar (willen versus kunnen). Om beleid te kunnen maken, moeten antwoorden gevonden worden op diverse deelvragen: • Wie of wat ben ik?
• Wat zijn mijn verantwoordelijkheden?
• Wat zijn mijn ambities?
• Waar willen we naar toe?
• Hoe gaan we daar heen?
• Welke tools hebben we nodig?
• Wie zijn onze partners?
• Waar staan we nu…?
Als al deze vragen beantwoord zijn, is het begin van het beleidsplan gemaakt. Om het beleid te verankeren is het noodzakelijk om een eindverantwoordelijke te hebben die naast het hebben van verantwoordelijkheid ook de middelen tot zijn beschikking heeft om besluiten te nemen en zaken te implementeren en uit te voeren. Daarmee worden verantwoordelijkheden draaglijk en is de verantwoordelijke aansprakelijk in geval van tekortkomingen en afwijkingen van het beleid.

Van beleid naar actie
Brandveiligheidsbeleid moet worden verankerd in de werkprocessen. Of er nu sprake is van nieuwbouw, verbouw, onderhoud in een bestaand gebouw, een verhuizing van een nieuwe gebruiker, in alle gevallen is het belangrijk je af te vragen wat dit betekent voor de brandveiligheid van het gebouw. Dit betekent dat het handig is om instrumenten te gebruiken om bij deze bijzondere momenten de staat van de brandveiligheid te beoordelen. Daarvoor zijn in de markt diverse checklist en brandscans gelanceerd. Het voordeel van deze scans is dat je aan de hand van foto’s en een beschrijving precies volgens de prestatie-eisen van het Bouwbesluit 2012 kunt vastleggen of er wordt voldaan. Het nadeel van deze scans is dat er een veelvoud aan rapportages en verbeterpunten wordt geleverd. Bovendien wordt bij scans volgens vaste checklists niet of nauwelijks aandacht besteed aan specifieke brandveiligheidsrisico’s. Wat denkt u bijvoorbeeld van het gebruik van medicinale zuurstof in gezondheidszorggebouwen en het verhoogde brandrisico dat dit met zich meebrengt? Of het gebruik van oplaadstations van scootmobiels in verkeersruimten? Of het dilemma tussen veiligheid en beveiliging in gesloten afdelingen? Alledaagse zaken die bepalend kunnen zijn voor het veiligheidsniveau van het gebouw. Dit vraagt om een bredere kijk op veiligheid. Met behulp van een risicomatrix is het mogelijk prioriteiten te stellen wanneer er sprake is van een veelvoud aan brandscans van de gebouwvoorraad. De risicomatrix geeft op de horizontale as de omvang van de mogelijke schade. Op de verticale as is de omvang van het mogelijke letsel weergegeven. Projecten waarbij zowel grote risico’s zijn op het gebied van schade als letsel zitten in de hoogste prioriteitscategorie. Het verbeteren van de brandveiligheid van deze categorie gebouwen zal binnen de korst mogelijke tijd moeten worden gerealiseerd. Het treffen van maatregelen die de vluchtveiligheid vergroten, hebben daarbij een groter effect op de totale brandveiligheid dan maatregelen die de schade beperken. Immers, het beperken van slachtoffers is een overheidsdoel ten aanzien van brandveiligheid. Het beperken van schade is geen overheidsdoel, maar kan vanuit de private hoek (verzekeringswereld) toch relevant zijn.

Gebeurtenissenboom
In een gebeurtenissenboom worden brandscenario’s en de effecten ervan beschreven. Aan de hand van een gebeurtenissenboom kunnen gebouw- en gebruiksspecifieke brandscenario’s worden vastgelegd. De combinatie van gebouw en gebruik kan zeer specifiek zijn en vraagt dus bijzondere aandacht. In de gebeurtenissenboom worden de gebeurtenissen in relatie tot de tijd en de ontwikkeling van de brand weergegeven. Vervolgens kan aan de hand van een analyse de ernst van de omvang van de schade of letsel worden gekwantificeerd. Vanuit de kennis over de mogelijke scenario’s en de effecten kunnen gemotiveerde keuzes gemaakt worden over welke brandveiligheidsmaatregelen prioriteit krijgen en het meest effectief zijn.

Specialisme
Meestal worden de instrumenten bij een risicobenadering, zoals een gebeurtenissenboom en een risicomatrix, uitsluitend gebruik door specialisten. De input van de instrumenten kan en moet echter in nauwe samenwerking met de gebruiker en gebouweigenaar tot stand komen. Immers, zij kennen het gebouw en het bijzondere gebruik en kunnen mede scenario’s bedenken die veiligheidsrisico’s met zich meebrengen. Een betrouwbare input is essentieel voor een juiste output. En daarom is een nauwe samenwerking tussen opdrachtgever en adviseur evident om een goede stuurman op het schip te kunnen worden.



Mercuri Urval is een internationale adviesorganisatie

Het corporate gevoel van een sympathieke headhunter

Als je een interview hebt bij Mercuri Urval met Marcel L’Herminez, komen er spontaan drie vragen bovendrijven.

Coenen Concept bouwt tandartspraktijk in Veldhoven

‘Interieur draagt bij aan optimale dienstverlening 5504 Mondzorg’

‘Niets is onmogelijk’. Dat is het motto van Lars van Breukelen.

Mkb’ers ontdek het internationaal talent in de regio!

What about the spouses?

Eindhoven gloeit nog na van twee prachtige, drukbezochte evenementen: DDW en Glow. De regio leeft en bruist, bloeit en groeit, onderneemt en innoveert en de toekomst lacht ons tegemoet.

Wim van Wessel maakt Wesco toekomstbestendig

Eigenwijze visie en werkwijze werpen vruchten af in schoonmaakbranche

De schoonmaakbranche is volop in beweging.

De duidelijke meerwaarde van Ergon-medewerkers

‘Ik zou willen dat ik er meer kon aannemen’

Bij het horen van de naam Ergon, denken veel mensen al snel aan de schoffelaars in de gemeenteplantsoenen.

Meten is weten

Nul40 on- en offline mediabureau in Eindhoven

‘Onze klanten hebben altijd rechtstreeks contact met senior adviseurs’