• Glas is klaar voor volgende stap
05 maart 2009
05 mrt 2009

Glas is klaar voor volgende stap

Iedereen die zich bezighoudt met het inrichten en beheren van zakelijk vastgoed ziet zich geconfronteerd met doelstellingen en ambities op het gebied van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO), CO2-reductie en energiebesparing. Niet alleen vanuit de overheid bestaat er een doelstelling om het energieverbruik door kantoren in de marktsector en overheidsgebouwen terug te dringen. Ook de stijgende energierekening dwingt beheerders tot herbezinning op isolatie en energieverbruik. Tijd dus om de sector te wijzen op het functioneren van het glas als koudebrug en de mogelijkheid om die te doorbreken.

De noodzaak om het energiegebruik in kantoorpanden terug te brengen is een actueel onderwerp. Na het vestigen van energielabels op woningen geldt deze verplichting per 1 januari ook voor kantoorpanden. Met name voor overheidsgebouwen ligt er een grote uitdaging om het energieverbruik terug te brengen. Steeds strengere normen dwingen ons om te zoeken naar manieren om het energieverbruik te verminderen. Het doorbreken van de koudebrug via het vensterglas kan de energieprestatie van een gebouw verbeteren en een gunstiger energielabel binnen bereik brengen. Koudebruggen ontstaan wanneer een onderdeel van een pand slecht is geïsoleerd zodat de binnenwarmte makkelijk zijn weg vindt naar buiten. Bij het verschijnsel koudebrug denken we snel aan het verlies van warmte in de winter. We vergeten gemakkelijk dat ook het binnendringen van warmte in de zomer een gevolg is van - hoe vreemd dat ook klinkt - een koudebrug.

Bankrekening
De veranderingen in het binnenklimaat die door een koudebrug ontstaan zijn voor de mens niet meteen voelbaar. Maar onze bankrekening voelt het wel. Verwarmingsketels verstoken extra gas en airco’s maken overuren om de temperatuur in het gebouw op het gewenste niveau te krijgen. Het weglekken van energie via een koudebrug heeft daarmee rechtstreeks gevolgen voor onze energiekosten, de CO2 uitstoot en voor het milieu. Zowel in omvang als in de mate van energietransport is in ieder kantoorpand de grootste koudebrug tegelijkertijd het meest onopvallende: het glas. In de afgelopen jaren zijn met het oog op energiebesparing door overheden, bedrijven en particulieren kapitalen geïnvesteerd in de overschakeling op steeds betere dubbele beglazing. Ook voor de ontwikkeling richting HR+ glas zijn kosten noch moeite gespaard. Ondanks al deze inspanningen is de slechte isolerende werking van het glas nog steeds een zwakke schakel in het energiebeheer van ieder pand. De opkomst van de airconditioning in de afgelopen jaren heeft de noodzaak om hier iets aan te doen alleen maar groter gemaakt. Gezien de hoeveelheden energie die via de ramen weglekt moet het opheffen van deze koudebrug een hoge prioriteit hebben van iedereen die energiebeheer serieus neemt.

De U-waarde als maatstaf
Het warmteverlies door de verschillende onderdelen van een kantoorpand wordt bepaald door de zogenaamde warmtegeleidings- coëfficiënt, ook wel U-waarde genoemd. De U-waarde is het getal dat aangeeft hoeveel warmteverlies er per m2 door de constructie (muren, daken, vloeren, en glasoppervlakken) verloren gaat. Hoe lager de U-waarde van het gebruikte materiaal hoe minder het warmteverlies. De huidige norm voor het isolatiepeil van gebouwen is de Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC). Het verminderen van het warmteverlies (U-waarde) leidt tot een lagere EPC en daarmee tot een gunstiger energielabel voor het pand. Aangezien panden met een beter energielabel een hogere verhuur- en verkoopwaarde hebben kan het beperken van het energieverlies ook indirect rendabel zijn. We kunnen het warmteverlies en dus de U-waarde van een raam vrij nauwkeurig bepalen. In de literatuur wordt uitgegaan van een U-waarde van enkelglas van 6 tegenover 1,5 voor dubbel glas. Dat is dus al een grote stap vooruit. Met het modernste HR++ glas worden zelfs U-waarden tot beneden de 1,5 gehaald. Vergeleken met moderne geïsoleerde spouwmuur (U-waarde 0,6) is ook dubbel glas nog altijd een erg slecht geïsoleerde koudebrug. Afhankelijk van de kwaliteit laat het glas tot 5 keer zoveel energie weglekken als een muur.

Rekenvoorbeeld
Met de warmtetransmissiecoëfficiënt van het glas kunnen we het energieverlies via het vensterglas in een pand eenvoudig uitrekenen: heeft bijvoorbeeld een (enkele) ruit met een U-waarde van 6 een oppervlak van 4 m2 en is het te overbruggen temperatuurverschil 10 0C dan verdwijnt door die ruit 6x4x10 = 240 W ofwel 0,24kWh per uur. Met de prijslijst van de energieleverancier in de hand is het uitrekenen van de kostenpost vervolgens een fluitje van een cent. Dat het energieverlies hoger (slechter) is naarmate het glazen oppervlak groter is spreekt voor zich. Doordat het glas veel meer warmte doorlaat dan de muren, wanden en het plafond kunnen we qua energiebesparing snel vooruitgang boeken door de ramen te isoleren. Met sterk isolerende stoffen of folies kan een isolerende luchtlaag tussen het koude glas en de binnenruimte gecreëerd worden. Algemeen wordt aangenomen dat een spouw van 15 mm tussen het glas en de isolatie het optimale resultaat geeft. Met internationaal wetenschappelijk onderzoek is bewezen dat de U-waarde van modern dubbelglas door middel van goede raamisolatie is terug te brengen tot waarden rond de 1, waarmee het bestaande verschil met de geïsoleerde spouwmuur (U=0,6) sterk wordt teruggebracht en soms zelfs opgeheven. Raamisolatie draagt daarmee flink bij aan het verlagen van de EPC en aan het verkrijgen van een gunstig energielabel voor bestaande gebouwen. Onder andere aan de hand van informatie over de aanwezige raamoppervlakken, de kwaliteit van het glas en de kwaliteit (rendement) van de gebruikte verwarming zijn de kosten van het energieverlies via het glas te bepalen. De besparing door het toepassen van raamisolatie is op die manier ook goed te berekenen. De glazen koudebruggen zijn dus te doorbreken en dat is gezien de genoemde doelstellingen op het gebied van energiebeheer ook hard nodig.

Eisen aan de isolatie
Een koudebrug in een fundament of doorvoer van een gebouw kunnen we eenvoudig isoleren met het bekende isolatiemateriaal. Vanzelfsprekend zijn deze isolatiematerialen niet geschikt om glasoppervlakken te isoleren. We hebben te maken met de bestaande arbo eisen aan verlichting van de werkplek. Ook moeten de esthetische eisen die aan het gebouw worden gesteld gerespecteerd worden. Bij het isoleren van een raam of glazen wand zijn de doorzichtigheid van het isolatiemateriaal en de mogelijkheid deze open en dicht te doen dus aanvullende voorwaarden. Hoewel het isoleren van een muur of plafond eenvoudiger lijkt dan het isoleren van een raam bestaan er in de markt toch verrassend eenvoudige en zeer geschikte oplossingen voor raamisolatie. Montage van raamisolatie in bestaande gebouwen is vrijwel altijd eenvoudig en zonder hak- en breekwerk uit te voeren. Daarmee heeft raamisolatie alles in zich om snel, makkelijk en effectief toegepast te worden en de doelstellingen op het gebied van energiebesparing te realiseren. Samenvattend kunnen we zeggen dat ondanks de vooruitgang die de afgelopen 30 jaar is geboekt het glas in de ramen van kantoren nog steeds zorgt voor groot energieverlies via de airco en CV installaties. Besparen van energie door het doorbreken van de koudebrug in het glas is een quick win. Het aanbrengen van raamisolatie is dan ook een logische volgende stap na de introductie van dubbel glas en de spaarlamp. Gezien het maatschappelijk belang van energiebesparing en het voorhanden zijn van eenvoudige oplossingen is het mijn overtuiging dat het in de toekomst heel normaal zal zijn om bij het verlaten van het kantoor de koffiemachine uit te zetten, het licht uit te doen en de raamisolatie te sluiten.



Mercuri Urval is een internationale adviesorganisatie

Het corporate gevoel van een sympathieke headhunter

Als je een interview hebt bij Mercuri Urval met Marcel L’Herminez, komen er spontaan drie vragen bovendrijven.

Coenen Concept bouwt tandartspraktijk in Veldhoven

‘Interieur draagt bij aan optimale dienstverlening 5504 Mondzorg’

‘Niets is onmogelijk’. Dat is het motto van Lars van Breukelen.

Mkb’ers ontdek het internationaal talent in de regio!

What about the spouses?

Eindhoven gloeit nog na van twee prachtige, drukbezochte evenementen: DDW en Glow. De regio leeft en bruist, bloeit en groeit, onderneemt en innoveert en de toekomst lacht ons tegemoet.

Wim van Wessel maakt Wesco toekomstbestendig

Eigenwijze visie en werkwijze werpen vruchten af in schoonmaakbranche

De schoonmaakbranche is volop in beweging.

De duidelijke meerwaarde van Ergon-medewerkers

‘Ik zou willen dat ik er meer kon aannemen’

Bij het horen van de naam Ergon, denken veel mensen al snel aan de schoffelaars in de gemeenteplantsoenen.

Meten is weten

Nul40 on- en offline mediabureau in Eindhoven

‘Onze klanten hebben altijd rechtstreeks contact met senior adviseurs’