• Het Gebruiksbesluit: de effecten voor de gebouwbeheerder
22 oktober 2010
22 okt 2010

In het besluit brandveilig gebruik bouwwerken (Gebruiksbesluit) worden eisen gesteld aan het brandveilig gebruiken van een gebouw. Deze eisen gelden voor alle gebruikers en bezoekers van een gebouw, maar vaak wordt de eigenaar of de gebouwbeheerder verantwoordelijk gehouden voor het brandveilig gebruik. Bent u zich bewust van deze verantwoordelijkheid? Wat wordt er van u verwacht? Hoe kunt u uw verantwoordelijkheid invullen? Kortom: wat zijn de effecten van het Gebruiksbesluit voor ú?

Het Gebruiksbesluit: de effecten voor de gebouwbeheerder

In het besluit brandveilig gebruik bouwwerken (Gebruiksbesluit) worden eisen gesteld aan het brandveilig gebruiken van een gebouw. Deze eisen gelden voor alle gebruikers en bezoekers van een gebouw, maar vaak wordt de eigenaar of de gebouwbeheerder verantwoordelijk gehouden voor het brandveilig gebruik. Bent u zich bewust van deze verantwoordelijkheid? Wat wordt er van u verwacht? Hoe kunt u uw verantwoordelijkheid invullen? Kortom: wat zijn de effecten van het Gebruiksbesluit voor ú?

Hoe verhoudt het Gebruiksbesluit zich tot andere regelgeving? Het Gebruiksbesluit staat hiërarchisch op hetzelfde niveau als het Bouwbesluit en wordt door de Woningwet aangestuurd. Voorheen waren de voorschriften voor brandveilig gebruik opgenomen in de bouwverordening. Uit onderzoek bleek echter dat er grote overeenkomsten waren tussen de gemeentelijke bouwverordeningen, waardoor een uniforme regelgeving mogelijk werd. Sinds 1 november 2008 kennen we dus landelijk het Gebruiksbesluit. Met de komst van het Gebruiksbesluit is er meer duidelijkheid, uniformiteit en rechtszekerheid gekomen, omdat in alle gemeenten de voorschriften voor brandveilig gebruik vanaf dat moment gelijk zijn. Dit levert grote voordelen op voor de gebouwbeheerder. Andere onderwerpen die in de bouwverordening geregeld waren zoals eisen aan parkeergelegenheden en laad- en losmogelijkheden, eisen aan bodemonderzoek, eisen aan de aansluitingen op nutsvoorzieningen, eisen ten aanzien van slopen zijn niet overgeheveld naar het Gebruiksbesluit. Dit betekent dat gemeenten nog steeds naast het Gebruiksbesluit een bouwverordening hebben om overige zaken te reguleren. Wat staat er in het Gebruiksbesluit? De voorschriften voor het brandveilig gebruiken van gebouwen zou je grotendeels zelf kunnen bedenken wanneer je enige mate van veiligheidsbewustzijn hebt. Dit maakt de leesbaarheid van het Gebruiksbesluit ook groter dan het Bouwbesluit. Daarnaast zijn de eisen in het Gebruiksbesluit geordend in verschillende hoofdstukken en paragrafen om de vindbaarheid van de voorschriften te vergroten.
1. Algemene bepalingen
2. Brandveilig gebruik bouwwerken
- Voorkomen en beperken van brand
- Tijdig vaststellen van brand
- Vluchten bij brand
- Handmatig bestrijden van brand
- Automatisch bestrijden van brand
- Voor de brandweer noodzakelijke voorzieningen
- Blusvoorzieningen
- Mobiele radiocommunicatie
- Overige bepalingen brandveilig gebruik
- Beschikbaarheid gegeven en bescheiden
- Gebruiksvergunning - Gebruiksmelding
3. Overgangs- en slotbepalingen In de paragraaf ‘voorkomen en beperken van brand’ vindt u diverse voorschriften. Hieronder vindt u enkele voorschriften uit deze paragraaf die voor het begrip vrij vertaald zijn:
• Het is verboden te roken of open vuur te hebben bij het vullen van een brandstofreservoir met een brandgevaarlijke stof. Dit verbod moet duidelijk zichtbaar aangegeven worden.
• Aankleding, versiering en stoffering in een ruimte mogen geen brandgevaar opleveren.
• In een besloten ruimte zijn met brandbaar gas gevulde ballonnen verboden.
• Een zelfsluitende deur die volgens het Bouwbesluit vereist is, mag niet in geopende stand worden vastgezet, tenzij de deur bij brand automatisch sluit.

In de paragraaf ‘tijdig vaststellen van een brand’ vindt u voorschriften en tabellen die aangeven wanneer een brandmeldinstallatie noodzakelijk is. Het doel van een brandmeldinstallatie is een brand in een dusdanig tijdig stadium te ontdekken, lokaliseren en signaleren, dat de interne organisatie kan worden gewaarschuwd en automatisch alle noodzakelijke brandveiligheidsvoorzieningen worden geactiveerd, zodat personen zich in veiligheid kunnen brengen of in veiligheid kunnen worden gebracht. Vanwege het belang van duidelijkheid en uniformiteit zijn de grenswaarden star opgeschreven. Echter, u hebt als aanvrager het recht op gelijkwaardigheid (artikel 1.4 van het Gebruiksbesluit). Wanneer u met motivatie kunt aangeven waarom een brandmeldinstallatie in uw situatie niet noodzakelijk is, kan de gemeente hierover een oordeel geven. Een voorbeeld: in een monumentale, hoge kerk (bijeenkomstfunctie) is vanwege de aard van het gebouw en het gebruik wellicht sprake van gelijkwaardigheid en zou mogelijk een brandmeldinstallatie niet aangebracht hoeven te worden. In de paragraaf ‘vluchten bij brand’ vindt u voorschriften over de noodzaak tot vluchtrouteaanduiding, een ontruimingsalarminstallatie en een ontruimingsplan. Ook worden er voorschriften gegeven over de wijze waarop u inventaris moet neerzetten en of stoelen onderling gekoppeld moeten worden. Zelfs het concrete voorschrift dat vluchtdeuren zonder sleutel geopend moeten kunnen worden, staat beschreven in het Gebruiksbesluit. Helaas komen we in de praktijk regelmatig situaties tegen waarbij juist dit voorschrift wordt overtreden. Terwijl het toch zo logisch lijkt: vluchtdeuren moet je snel kunnen openen in geval van brand of een andere calamiteit. Wanneer heeft u een gebruiksvergunning nodig? Met de komst van het Gebruiksbesluit is er ook veel veranderd op het gebied van het gebruiksvergunningenstelsel. Een gebruiksvergunning is alleen nog maar noodzakelijk voor risicovolle gebouwen.
Hierbij moet u denken aan:
• Gezondheidszorg voor meer dan 10 personen: ziekenhuis, psychiatrische inrichting
• Kinderopvang voor meer dan 10 kinderen: kinderdagverblijf, voor- en naschoolse opvang, peuterspeelzaal
• Dagopvang voor meer dan 10 personen met een lichamelijke of verstandelijke beperking
• Onderwijs voor meer dan 10 kinderen jonger dan 12: basisschool
• Overnachting voor meer dan 10 personen: hotel, pension, herberg, opvangcentrum, kampeerboerderij
• Vasthouden van personen: gevangenis, politiecel, kamer voor dwangmatige verpleging Voor de volgende categorieën gebouwen kan volstaan worden met een gebruiksmelding:
• Gebouwen waar meer dan 50 personen aanwezig zijn: zoals theaters, bioscoop, grote winkels
• Woonfunctie voor kamergewijze verhuur: studentenhuis van 5 of meer personen
• Gelijkwaardige oplossing op basis van artikel 1.4 Gebruiksbesluit; bijvoorbeeld:
- Kerk zonder ontruimingsalarminstallatie, mits gelijkwaardigheid is aangetoond
- Grote industriehal zonder brandmeldinstallatie, mits gelijkwaardigheid is aangetoond

Een gebruiksmelding is procedureel eenvoudiger dan een gebruiksvergunning en kost geen geld in de vorm van leges. Wanneer u voor een gebouw al een gebruiksvergunning heeft, terwijl sinds 1 november 2008 slechts een melding voldoende is, is uw gebruiksvergunning bruikbaar als melding. Deze moet u dus goed bewaren. Wanneer u gebouwbeheerder bent van een gebouw dat geen meldingplicht en geen vergunningplicht kent, moet u nog wel aan de voorschriften voor brandveilig gebruik uit het Gebruiksbesluit voldoen. Deze eisen gelden dus altijd. Welke handvatten zijn er voor u beschikbaar? Doordat het Gebruiksbesluit uniforme, landelijke regelgeving is, zijn er meer mogelijkheden om u te ondersteunen met instrumenten en hulpmiddelen. De overheid helpt u om uw verantwoordelijkheid in te vullen door tekenprogramma’s en rekenprogramma’s te faciliteren. Deze computerprogramma’s zijn te vinden via www. vrom.nl/gebruiksbesluit onder ‘Hulpmiddelen’. Met deze programma’s kunt u ontruimingsplattegronden maken en berekenen voor hoeveel personen uw gebouw geschikt is. Ook alle benodigde formulieren voor een gebruiksvergunning of een gebruiksmelding zijn hier te downloaden. Het Gebruiksbesluit vereist voor elk gebouw een logboek. In een logboek moeten alle activiteiten zijn vastgelegd ten aanzien van het onderhoud en de controle van brandbeveiligingsinstallaties. Ook storings- en alarmmeldingen moeten hierin worden vastgelegd. Verder moeten in een logboek attesten en kwaliteitsverklaringen, certificaten van brandbeveiligingsinstallaties, ontruimingsplannen en verslagen van ontruimingsoefeningen worden opgenomen. Het kan handig zijn om het logboek onderdeel uit te laten maken van een compleet gebouwdossier. Alle actuele tekeningen, vergunningen, contracten, programma’s van eisen en rapporten van oplevering van brandbeveiligingsinstallaties kunnen dan gezamenlijk in dat gebouwdossier worden gevat. U zult als gebouwbeheerder veel plezier aan beleven aan een actueel gebouwdossier te hebben; u houdt overzicht over de kwaliteit van uw gebouw en de brandbeveiligingsinstallaties en komt bij eventuele controles van de gemeente niet voor onaangename verrassingen te staan.

Bewustzijn
Wat kunt u doen om het veiligheidsbewustzijn van anderen te vergroten? U zult als gebouwbeheerder wellicht de eerste zijn die aangewezen wordt als verantwoordelijke voor een brandveilig gebruik. Maar, uw huurders, gebruikers en bezoekers zijn feitelijk allemaal verantwoordelijk. Zij zijn de degenen die dagelijks het meest invloed uitoefenen op een brandveilig gebruik van een gebouw. Hoe kunt u hen daarvan bewust maken? Door ze actief te betrekken bij ontruimingsoefeningen en te laten ervaren hoe ze moeten handelen in geval van brand. Ook door middel van bijeenkomsten voor huurders kunt u voor hen interessante thema’s aan de orde stellen. Zo hoort u wat uw klanten belangrijk vinden en kunt u hen informeren over wat u van hen verwacht. Brandveiligheid doe je immers samen! Hoe ziet de toekomst eruit? De regels voor het brandveilig gebruiken van gebouw zijn bij wijze van spreken al zo oud als de weg naar Rome. Toch is er voortdurend behoefte aan verbetering en verduidelijking van de regels. Op termijn zullen het Bouwbesluit en het Gebruiksbesluit in elkaar verweven worden. Momenteel wordt er gewerkt aan de technische en juridische samenvoeging van de besluiten. Wanneer het nieuwe besluit van kracht wordt is nog niet zeker.



Mercuri Urval is een internationale adviesorganisatie

Het corporate gevoel van een sympathieke headhunter

Als je een interview hebt bij Mercuri Urval met Marcel L’Herminez, komen er spontaan drie vragen bovendrijven.

Coenen Concept bouwt tandartspraktijk in Veldhoven

‘Interieur draagt bij aan optimale dienstverlening 5504 Mondzorg’

‘Niets is onmogelijk’. Dat is het motto van Lars van Breukelen.

Mkb’ers ontdek het internationaal talent in de regio!

What about the spouses?

Eindhoven gloeit nog na van twee prachtige, drukbezochte evenementen: DDW en Glow. De regio leeft en bruist, bloeit en groeit, onderneemt en innoveert en de toekomst lacht ons tegemoet.

De duidelijke meerwaarde van Ergon-medewerkers

‘Ik zou willen dat ik er meer kon aannemen’

Bij het horen van de naam Ergon, denken veel mensen al snel aan de schoffelaars in de gemeenteplantsoenen.

Meten is weten

Nul40 on- en offline mediabureau in Eindhoven

‘Onze klanten hebben altijd rechtstreeks contact met senior adviseurs’

Wim van Wessel maakt Wesco toekomstbestendig

Eigenwijze visie en werkwijze werpen vruchten af in schoonmaakbranche

De schoonmaakbranche is volop in beweging.