• Meer brandslachtoffers bij huidig beleid
05 oktober 2016
05 okt 2016

Meer brandslachtoffers bij huidig beleid

Er is dringend actie nodig om de (brand)veiligheid van zelfstandig wonende ouderen en andere minder zelfredzamen te verbeteren. De conclusie in een notendop: de overheid, dienstverleners voor zorg, welzijn en veiligheid en de industrie moeten de handen ineenslaan om te zorgen voor een brandveilige woonomgeving.

Het Instituut Fysieke Veiligheid onderzoekt sinds 2008 fatale woningbranden en stelt vast dat jaarlijks gemiddeld veertien 65-plussers als gevolg van brand om het leven komen. Afgezet tegen het totaal aantal dodelijke slachtoffers als gevolg van brand betekent dat volgens de onderzoekers dat ouderen een ruim tweeënhalf keer grotere kans hebben om bij brand te overlijden.
Tegen de achtergrond van de snelle vergrijzing van de samenleving en de veranderingen in het zorgstelsel, verwacht het IFV dat bij ongewijzigd beleid het aantal dodelijke brandslachtoffers onder ouderen in 2030 sterk zal zijn toegenomen. Een van de oorzaken van deze zorgwekkende trend is de herinrichting van het zorgstelsel. Verzorgingshuizen worden op grote schaal gesloten en de indicatie om in aanmerking te komen voor 24-uurs verpleeghuiszorg is fors verhoogd. Het gevolg is dat steeds meer ouderen en chronisch zieken gedwongen zijn langer zelfstandig te blijven wonen.

Voor gewone woningen en seniorenwooncomplexen gelden geen speciale brandveiligheidsregels, in tegenstelling tot gebouwen waar intramurale zorg wordt verleend. Een brandmeldinstallatie met directe doormelding naar een alarmcentrale is niet verplicht, er is geen BHV-organisatie en de bouwregelgeving gaat bij de berekening van de vluchttijd en de projectie van vluchtroutes uit van zelfredzaamheid van de bewoners. Een aanname die niet overeenkomt met de praktijk, getuige diverse grote branden in seniorencomplexen in de afgelopen jaren.

Consequenties decentralisatie
De (brand)veiligheid van zelfstandig wonende minder zelfredzamen is een maatschappelijk vraagstuk van formaat. Dat beaamt burgemeester Rob Welten van Borne, één van de sprekers op het congres: „Gemeentebestuurders zijn doordrongen van de consequenties die decentralisatie van de zorg heeft. Om de veiligheid van onze burgers te waarborgen, willen we meer naar voren in de veiligheidsketen, met een integrale preventieve aanpak.”
Waarom? Welten van Borne: „Want de gemiddelde opkomsttijd van de brandweer is negen minuten en dan is er, zo blijkt uit onderzoek, niet veel gelegenheid meer om levensreddend op te treden. We hebben al stappen voorwaarts gezet, maar preventieprojecten zijn nog te generiek. Naar mijn mening moeten we onze focus nadrukkelijker richten op kwetsbare doelgroepen, zoals zelfstandig wonende minder zelfredzamen. Dat vraagt om te beginnen informatievergaring en informatiedeling, zodat we een beter beeld krijgen van de omvang van de kwetsbare ouderenpopulatie en hun mogelijkheden en beperkingen. Gemeenten hebben meer informatie dan zij beseffen, maar die informatie moeten we beter ontsluiten.”

Verminderde mobiliteit
Vijf Twentse gemeenten participeerden de afgelopen maanden in een onderzoek van het NIGW, Twente Safety & Security, de Veiligheidsregio Twente en QFD Europe. Honderdvijftig ouderen in de gemeenten Twenterand, Almelo, Borne, Enschede en Wier-
den namen aan het onderzoek deel. Zij werden met behulp van een tool voor zorg-indicatie, de 360-gradenscan, bevraagd over hun woonsituatie, hun zorgbehoefte, het ervaren van risico’s en gevaren in huis en hun mate van zelfredzaamheid in noodsituaties.
De uitkomsten van het onderzoek waren volgens Tjalke de Jong van NIGW tekenend voor de knelpunten die ouderen ervaren op het raakvlak tussen zorg, welzijn en veiligheid.
De Jong: „Uit ons onderzoek blijkt dat 71 procent van de onderzochte groep kampt met verminderde mobiliteit, dat 25 procent van de mensen een cognitieve beperking heeft en 24 procent een visuele beperking. Verder hebben we vastgesteld dat verreweg de meeste mensen met een gehoorbeperking wel een rookmelder in huis hebben, maar deze niet kunnen horen, dat 56 procent van de bewoners van een bovenwoning bij brand niet zelfstandig de trap af kan en dat 69 procent van de ondervraagden nooit enige voorbereiding heeft getroffen voor brand of andere noodsituaties.”

Slimme technologie
De uitkomsten van het onderzoek geven volgens De Jong richting aan het zoeken naar oplossingen. De partners in het Twentse onderzoek stellen vast dat zorg, welzijn en veiligheid niet los van elkaar kunnen worden gezien. Dat is ook de perceptie van de ondervraagde ouderen zelf. In persoonlijke vervolggesprekken hebben de onderzoekers met de ouderen verder gesproken over ervaren praktische problemen die hun veiligheidsgevoel beïnvloeden en over gewenste oplossingen.
Conclusie: dienstverleners in zorg en welzijn, de overheid en het bedrijfsleven moeten de handen ineenslaan om nieuwe veilige woonconcepten voor ouderen te ontwikkelen. Met woningen die bouwkundig seniorproof zijn en ingebouwde slimme technologie die de bewoners beschermt tegen de gevaren van brand, criminaliteit en ongelukken, zoals drempelvrije en brede gangen, slimme elektrische kookplaten die zelf na enige tijd uitschakelen en rookmelders die via een gsm-signaal mantelzorgers en buren kunnen alarmeren.

Proeftuin
Het streven van de projectpartners is om van Twente een proeftuin te maken om dergelijke concepten te ontwikkelen en in de markt te zetten. In een gezamenlijk ‘development house’ hebben de overheidsdiensten, kennisinstituten en Twentse safety- en securitybedrijven gezamenlijk concepten uitgewerkt, waarin de mogelijkheden van techniek, informatie en maatschappelijke zorgnetwerken worden verkend.


Dr. Biba Visnjicki van QFD Europe vat samen wat de Twentse partners verder beogen: „Ons uiteindelijke doel is een nieuwe sociale interface te ontwikkelen voor de veiligheid van minder zelfredzamen. Een stelsel waarin de bewoner met zijn zorgbehoefte centraal staat en dat is gericht op een integrale organisatie van zorg, welzijn en veiligheid. Daarvoor moeten we relevante informatie ontsluiten en met elkaar delen, zodat zorgverleners als huisartsen, wijkverplegers en WMO-medewerkers van de gemeenten voortdurend een goed overzicht hebben van de populatie ouderen en zorgbehoevenden in de gemeente en in de wijk.”
Die info geeft inzicht in wat mensen nog wel zelf kunnen en wat niet. De ouderen zelf en hun mantelzorgers hebben de regie en kunnen via een regelmatige update van de 360-gradenscan zelf beoordelen welke aanpassingen in de woning, in woningtechniek en zorgverlening nodig zijn om de veiligheid te bevorderen, vertelt Visnjicki.

 



Mercuri Urval is een internationale adviesorganisatie

Het corporate gevoel van een sympathieke headhunter

Als je een interview hebt bij Mercuri Urval met Marcel L’Herminez, komen er spontaan drie vragen bovendrijven.

Coenen Concept bouwt tandartspraktijk in Veldhoven

‘Interieur draagt bij aan optimale dienstverlening 5504 Mondzorg’

‘Niets is onmogelijk’. Dat is het motto van Lars van Breukelen.

Mkb’ers ontdek het internationaal talent in de regio!

What about the spouses?

Eindhoven gloeit nog na van twee prachtige, drukbezochte evenementen: DDW en Glow. De regio leeft en bruist, bloeit en groeit, onderneemt en innoveert en de toekomst lacht ons tegemoet.

De duidelijke meerwaarde van Ergon-medewerkers

‘Ik zou willen dat ik er meer kon aannemen’

Bij het horen van de naam Ergon, denken veel mensen al snel aan de schoffelaars in de gemeenteplantsoenen.

Meten is weten

Nul40 on- en offline mediabureau in Eindhoven

‘Onze klanten hebben altijd rechtstreeks contact met senior adviseurs’

Wim van Wessel maakt Wesco toekomstbestendig

Eigenwijze visie en werkwijze werpen vruchten af in schoonmaakbranche

De schoonmaakbranche is volop in beweging.