• Overlast plaagdieren neemt toe
26 februari 2009
26 feb 2009

Overlast plaagdieren neemt toe

De overlast van plaagdieren in sommige gebieden neemt hand over hand toe, signaleert de World Health Organisation (WHO). Als gevolg daarvan kunnen plaatselijk nieuwe infectieziekten de kop opsteken. Dit kan de volksgezondheid in gevaar brengen. Welke voorspellingen en aanbevelingen doet de WHO en hoe kunnen beheerders daarop inspelen?

De WHO heeft vorig jaar een rapport uitgebracht over plaagdieren in de stedelijke omgeving (1), waarin wordt gesignaleerd welke plaagdieren zullen toenemen. Deze toename van plaagdierenoverlast is een complex probleem. Aspecten van milieutechnische, structurele, institutionele, bestuurlijke, financiële, wetenschappelijke en klimatologische aard spelen hierbij een rol. Met het oog op al die aspecten, zijn in de loop der jaren methodieken ontwikkeld voor het voorkomen en bestrijden van overlast en de door plaagdieren overgedragen ziekten. De WHO stelt echter, dat de huidige oplossingen niet altijd doelmatig worden doorgevoerd, en pleit voor meer juridische actie, scholing, ontwikkeling van institutionele bevoegdheden en onderzoek op internationaal, nationaal en lokaal niveau. Tegelijk wijst de WHO er op, dat de huidige kennis niet afdoende zal zijn om ook in de toekomst de plaagdierenoverlast de baas te kunnen blijven. Dit komt vooral door de klimaatverandering, met gevolgen voor het landschap, ecosystemen en de toekomstige leefpatronen van plaagdieren en ziekmakende micro-organismen die zij bij zich dragen (bacteriën, virussen, schimmels). De WHO acht met name de klimaatverandering relevant, omdat hierdoor naar verwachting niet alleen de natuurlijke omgeving zal veranderen ten gevolge van overstromingen en droogtes. Het gaat juist ook om veranderingen in de stedelijke omgeving, door een veranderd gebruik van het land en temperatuurwijzigingen. Wetenschappelijk onderzoek is nodig om de invloed van deze factoren te begrijpen op de verspreiding van ziekten door plaagdieren. In de tussentijd raadt de WHO de nationale overheden aan zich beter technisch voor te bereiden door een plan van aanpak op te stellen tegen plaagdieren in stedelijke gebieden.

Praktische implicaties
Dat de WHO haar zorgen uitspreekt over plaagdieren in de stedelijke omgeving is één ding. De vraag is: wat betekent dit voor facilitair managers en gebouwbeheerders? Neem bijvoorbeeld een schoolgebouw: dat is natuurlijk een heel specifiek onderdeel van wat de WHO ‘de stedelijke omgeving’ noemt. Het gebruik is intensief, de gebouwen bevinden zich vaak te midden van potentiële andere bronnen van plaagdieren en de kinderen gaan niet altijd even netjes met hun persoonlijke hygiëne of hun lunchpakketje om… Dat is bijvoorbeeld een issue bij de nieuwe overblijfregeling. Het toezicht mag dan door de school zijn uitbesteed aan ouders of een kinderopvanginstelling, het schoonmaken aan een professioneel bedrijf en de plaagdierenpreventie aan weer een ander bedrijf; de gebouwbeheerder blijft te allen tijde wettelijk verantwoordelijk voor de hygiëne op de locatie. Maar je hoeft het natuurlijk als facilitair manager niet alléén te doen. Eén van de aanbevelingen van de WHO is: meer voorlichting. Dat geldt ook in de schoolsituatie want niet alleen het eigen onderwijsgevend en –ondersteunend personeel zou zich op hygiëne moeten bekwamen, maar je kunt ook denken aan een specifieke training of cursus voor de overblijfmoeders en de leerlingen. In het moederland van Anticimex, Zweden, pakken scholen het overblijven heel anders aan. Daar is ook de overblijfhygiëne strak geregeld. Alle ouders betalen via de belastingen eraan mee, zodat een professionele cateraar of instellingskeuken de warme maaltijden van alle scholieren verzorgt, elke lunchpauze weer. De hygiënecodes, vergelijkbaar met de HACCP in de Nederlandse horeca, gelden daar automatisch ook in de schoolomgeving. Scholen zouden in Nederland een soortgelijke code en een knaagdierenpreventieplan kunnen opstellen.

Hygiënecode verplichten?
Verder is een schoon schoolmilieu hoe dan ook goed voor leerlingen en leerkrachten, daar is weinig extra wetenschappelijk onderzoek van de WHO voor nodig. Anticimex moet soms uitrukken voor overlast door vliegen- of muizenplagen in zorginstellingen en schoolgebouwen. Maar niet alleen bij een grote uitbraak is dat vervelend: als er voedselresten rondslingeren, is er grotere kans op de ziekmakende bacteriën of het aantrekken van kakkerlakken en muizen. Bacteriële infecties veroorzaken zoals bekend bij veel kinderen vervelende diarree en overgeven. Dat gebrekkige hygiëne ook tot astma kan leiden is minder bekend. In het WHO rapport staat echter onomwonden: ‘Het bewijs dat astma in verband staat met de blootstelling aan kakkerlakken, muizen en huisstofmijten is duidelijk. Deze plaagdieren komen voor in het stedelijke milieu. Naast de al genoemde HACCP- hygiënecode, is het raadzaam om – net zoals in Zweden op de scholen gebeurt – 2 tot 4 keer per jaar te laten checken hoe het met de hygiëne gesteld is. Zo’n check omvat naast hygiëne onder meer een inspectie op bouwtechnische zaken die plaagdieren in de hand werken, het nemen en opkweken van microbiële schoonmaakmonsters en controle van keukenapparatuur en automaten. Parallel in een zorginstelling zou je verder als gebouwbeheerder nauw kunnen samenwerken met professionals die speciaal opgeleid zijn tot ‘Pest Managers’ (plaagdierbeheersers). Deze Pest Managers zouden, naast de dagelijkse regulering van het plaagdierbeheer, ingezet kunnen worden als adviseur bij de planning en bouw van nieuwe stedelijke projecten, waardoor in een vroegtijdig stadium overlast van plaagdieren geminimaliseerd wordt. Bovendien zouden zij gezien hun kennis en ervaring een bijdrage kunnen leveren aan beleidsvorming binnen onze samenleving. Een goede samenwerking tussen overheid en het bedrijfsleven binnen de stedelijke gebieden zal van groot belang zijn om de groei van plaagdierpopulaties en het effect hiervan op de volksgezondheid onder controle te houden. Helaas kan de WHO geen verplichte hygiënecodes, -controles of samenwerkingsverbanden instellen. Een facilitair manager die echter zijn zaakjes goed op orde wil hebben, zou in elk geval zijn maatregelen al kunnen nemen! 



Mercuri Urval is een internationale adviesorganisatie

Het corporate gevoel van een sympathieke headhunter

Als je een interview hebt bij Mercuri Urval met Marcel L’Herminez, komen er spontaan drie vragen bovendrijven.

Coenen Concept bouwt tandartspraktijk in Veldhoven

‘Interieur draagt bij aan optimale dienstverlening 5504 Mondzorg’

‘Niets is onmogelijk’. Dat is het motto van Lars van Breukelen.

Mkb’ers ontdek het internationaal talent in de regio!

What about the spouses?

Eindhoven gloeit nog na van twee prachtige, drukbezochte evenementen: DDW en Glow. De regio leeft en bruist, bloeit en groeit, onderneemt en innoveert en de toekomst lacht ons tegemoet.

Wim van Wessel maakt Wesco toekomstbestendig

Eigenwijze visie en werkwijze werpen vruchten af in schoonmaakbranche

De schoonmaakbranche is volop in beweging.

De duidelijke meerwaarde van Ergon-medewerkers

‘Ik zou willen dat ik er meer kon aannemen’

Bij het horen van de naam Ergon, denken veel mensen al snel aan de schoffelaars in de gemeenteplantsoenen.

Meten is weten

Nul40 on- en offline mediabureau in Eindhoven

‘Onze klanten hebben altijd rechtstreeks contact met senior adviseurs’