• Vuur, voor al uw vreugde en verdriet
17 juni 2012
17 jun 2012

Drie minuten. Zo weinig tijd heb je maar voordat een kleine prullenbakbrand uitgroeit tot een levensbedreigende brand. Zo wijst de door Efectis Nederland, centrum voor brandveiligheid, gesimuleerde woningbrand uit. In hun film is confronterend te zien hoe in slechts een paar minuten tijd de vlammen alles vernietigen en de giftige rook verstikkend voor ieder mens blijkt te zijn. De gemiddelde aanrijdtijd van de brandweer is acht minuten. Brand is dus sneller dan de brandweer. Een goede brandverzekering geeft misschien wel een veilig gevoel, maar voorkomt natuurlijk geen brand. Is de brandpreventie op orde? Durf je jouw hand hiervoor in het vuur te steken?

Vuur, voor al uw vreugde en verdriet

Drie minuten. Zo weinig tijd heb je maar voordat een kleine prullenbakbrand uitgroeit tot een levensbedreigende brand. Zo wijst de door Efectis Nederland, centrum voor brandveiligheid, gesimuleerde woningbrand uit. In hun film is confronterend te zien hoe in slechts een paar minuten tijd de vlammen alles vernietigen en de giftige rook verstikkend voor ieder mens blijkt te zijn. De gemiddelde aanrijdtijd van de brandweer is acht minuten. Brand is dus sneller dan de brandweer. Een goede brandverzekering geeft misschien wel een veilig gevoel, maar voorkomt natuurlijk geen brand. Is de brandpreventie op orde? Durf je jouw hand hiervoor in het vuur te steken?

Als dit de aanname is, zou het antwoord kunnen zijn: ‘probeer eens een brand.’ Uit de meest recente registratie van grote branden door bij het NIVRE aangesloten expertisebureaus, expertiseorganisaties en verzekeraars, blijkt dat het eerste kwartaal van 2012 32 grote branden met een schade van meer dan 1 miljoen euro telt. De schadelast bedraagt naar verwachting 81 miljoen euro. Dit kwartaal is het op één na hoogste aantal uit de afgelopen tien jaar. Helaas is het in de praktijk zo dat pas na de brand wordt overgegaan tot het nemen van preventieve maatregelen, als je ze tenminste zo dan nog kan noemen. Men moet zich goed realiseren dat brandpreventie begint bij de mensen zelf. Zij nemen de risico's waardoor een brand kan ontstaan. Bijvoorbeeld door onnadenkend eigen handelen of door ondeugdelijk of onjuist gebruik van machines. Maar ook door niet-verplichte maatregelen niet in of door te voeren. Ze worden op dat moment (nog) niet op waarde geschat, letterlijk..

Preventie is maatwerk
Onder brandpreventie verstaat men het nemen van maatregelen ter voorkoming en beperking van brand, de gevolgen van brand en het waarborgen van de ontvluchting van personen. Een blusdeken in de bedrijfskeuken, gekeurde en voldoende blussers en haspels aan de muur op goed zichtbare plaatsen, veilige en herkenbare vluchtroutes, brand- en rookmelders, sprinklers, vlamdovende prullenbakken. Toch geldt ook hier: branden heb je in soorten en maten, dus waar hangt de blusser, wat voor soort blusser is het, is het de juiste voor het brandrisico dat men loopt. En het belangrijkste: is de brandblusser direct gebruiksklaar, is de bhv’er getraind en bovenal geoefend om handelend op te treden? Recent is in dit weekblad (nr. 311 d.d. 2 mei 2012) nog een artikel geplaatst naar aanleiding van het rapport ‘Brand in Rivierduinen: veronderstelde veiligheid’ van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). Heel duidelijk komt naar voren dat zorginstellingen zich teveel richten op de strikte naleving van de wet- en regelgeving op het gebied van brandveiligheid en weinig rekening houden met de ‘verminderde zelfredzaamheid’ van patiënten. Brandpreventie en brandveiligheid zijn tenslotte maatwerk en eigenlijk is dat ook niet meer dan logisch. Per bedrijfstak en per locatie loop je immers steeds andere risico’s. In geval van zorginstellingen, maar ook van kinderdagverblijven, komt daar nog de factor zelfredzaamheid bij. Evenzo voor cafés, discotheken, zalencentra en restaurants. In de brochure ‘Vluchten bij brand’ van het ministerie van BZK staat meer informatie over de personenberekening, opvang- en doorstroomcapaciteit. Via de website van de rijksoverheid is een gratis rekenmiddel beschikbaar waarmee voor de meeste gebouwen een personenberekening kan worden gemaakt. Duidelijk blijkt: brandpreventie is maatwerk!

Bhv als voorpostfunctie
Hoe kunnen we in het kader van brandpreventie nou alles op tijd in beeld hebben, anticiperen op hetgeen zich mogelijk kan voordoen? Het antwoord daarop is een verplichting in de Arbo-wet voor goed arbobeleid: de risico-inventarisatie & evaluatie, de RI&E. Deels dan. Er is nog altijd een aantal factoren waarop je op de of andere manier geen grip hebt, of moeilijk grip krijgt. Of wat in geval van een calamiteit juist in je voordeel blijkt te werken. Denk hierbij aan het tijdstip dat er brand is of ontstaat, het aantal personen dat (daardoor) binnen is tijdens een calamiteit. En ook zoiets ongrijpbaars als het weer. Waait het, hoe hard waait het, wat is de windrichting, hoost het van de regen? En als dan alles wel goed is geregeld, alles goed in beeld is gebracht en er zelfs van restrisico’s geen sprake is, de daadwerkelijke bouwkundige brandveiligheid of de zelfredzaamheid van de patiënten helemaal klopt, dan nog kan het fout gaan door het in huis zijn van onvoldoende bhv’ers of onvoldoende geoefende bhv’ers. Een goed functionerende bedrijfshulpverleningsorganisatie is ontzettend belangrijk juist voor die allerbelangrijkste eerste drie minuten. De bhv’ers moeten in staat zijn om de drie bhv-taken bij een calamiteit adequaat en effectief uit te voeren. Zij moeten zonder aarzelen handelend kunnen optreden: bestrijden van een beginnende brand, ontruimen en alarmeren en opvangen van hulpverleningsdiensten. Is het ontruimingsplan actueel, wordt er regelmatig geoefend? Oefenen is een wettelijke verplichting. Een goede richtlijn is om minimaal één keer per jaar te oefenen, maar is natuurlijk sterk afhankelijk van de organisatie.

Schijnveiligheid
Een ontruimingsplan. Meestal is het er wel, ergens in een kast. Welke kast ook al weer. Het belang van regelmatig oefenen wordt vaak niet onderkend. Een brand medio vorig jaar is geëvalueerd en na onderzoek blijkt dat het in veiligheid brengen van meer dan 130 personen mede komt door de ‘relatief gunstige omstandigheden’. Ze hebben geluk gehad, is natuurlijk geen tekst voor een officieel rapport, dat is logisch. Wel de harde realiteit. De ontruiming had onder een aantal andere omstandigheden minder succesvol kunnen verlopen. Een van de aanbevelingen in het rapport Brandveiligheid van zorginstellingen (d.d. 9 december 2011) is de verantwoordelijkheid voor de brandveiligheid neerleggen bij één ter zake deskundig persoon. Brandveiligheid is een samenspel van factoren. Bouwkundige, installatietechnische en organisatorische aspecten vormen een samenhangend geheel. Stem ook de bhv-organisatie daar op af. Een goed georganiseerde, opgeleide en geoefende bhv-organisatie is noodzakelijk. Overleg oplossingen met de hierin gespecialiseerde bhv-opleider. Bouwkundige brandveiligheid, brandveilig gebruik, bedrijfshulpverlening: het gehele brandveiligheidsbeleid dient adequaat te worden geborgd.

Brandveiligheidbewustzijn
Je kan nog zo mooi in beeld en op schrift hebben waar de risico’s uit bestaan, dan nog moet iedereen meewerken in het naleven van genomen maatregelen, zich dagelijks realiseren wat hij doet, waar hij mee bezig is. Iedereen betekent dus ook echt iedereen. In ieder geval de directie voor betrokkenheid, besef en beschikbaar stellen van financiële middelen. We constateren dat brandveiligheid niet overal een vast agendapunt is bij het reguliere overleg. Een OR hoort vanaf het eerste begin bij het RI&E-project betrokken te zijn. De OR heeft instemmingsrecht op de uitvoering van de RI&E en mag dus meedenken over wie dat gaat doen: de preventiemedewerker of iemand anders intern, een arbodienst of adviesbureau extern. En over de manier waarop. De managers voor toezien op de naleving van de regels, voor instructie geven, maar ook voor het delen van ervaringen en conclusies met het personeel; met elkaar kijken of de oplossing nog steeds de juiste is of misschien moet worden gewijzigd. Meedenken over preventie vergroot de betrokkenheid bij veilig werken. Juist de collega’s die dagelijks met de uitkomsten van het plan van aanpak werken zijn bepalend.

Nieuwe bhv-norm
De normcommissie ‘Bedrijfshulpverlening’ werkt, onder begeleiding van NEN, aan de nieuwe norm NEN 8112. De norm is bedoeld voor zowel ‘de bakker op de hoek’ als voor grote complexe organisaties. De nieuwe norm is een samenvoeging van de NEN 4000 ‘Bedrijfshulpverlening’ en de NEN 8112 ‘Leidraad voor ontruimingsplannen’. Naast het wettelijk kader zijn in de norm vier principes leidend: risicodenken, continuïteit van bedrijfsvoering, zelfredzaamheid en gelijkwaardigheid. Met dit laatste wordt een goede afstemming van de bedrijfsnoodorganisatie bedoeld in relatie tot de bouwkundige, installatieve en organisatorische voorzieningen. Naar verwachting wordt de definitieve norm begin 2013 gepubliceerd.



Mercuri Urval is een internationale adviesorganisatie

Het corporate gevoel van een sympathieke headhunter

Als je een interview hebt bij Mercuri Urval met Marcel L’Herminez, komen er spontaan drie vragen bovendrijven.

Coenen Concept bouwt tandartspraktijk in Veldhoven

‘Interieur draagt bij aan optimale dienstverlening 5504 Mondzorg’

‘Niets is onmogelijk’. Dat is het motto van Lars van Breukelen.

Mkb’ers ontdek het internationaal talent in de regio!

What about the spouses?

Eindhoven gloeit nog na van twee prachtige, drukbezochte evenementen: DDW en Glow. De regio leeft en bruist, bloeit en groeit, onderneemt en innoveert en de toekomst lacht ons tegemoet.

De duidelijke meerwaarde van Ergon-medewerkers

‘Ik zou willen dat ik er meer kon aannemen’

Bij het horen van de naam Ergon, denken veel mensen al snel aan de schoffelaars in de gemeenteplantsoenen.

Meten is weten

Nul40 on- en offline mediabureau in Eindhoven

‘Onze klanten hebben altijd rechtstreeks contact met senior adviseurs’

Wim van Wessel maakt Wesco toekomstbestendig

Eigenwijze visie en werkwijze werpen vruchten af in schoonmaakbranche

De schoonmaakbranche is volop in beweging.