• Weer de rook!
17 oktober 2014
17 okt 2014

Weer de rook!

Het is van belang om als gebruiker en zeker als verantwoordelijke voor een gebouw het risico dat snelle rookverspreiding met zich meebrengt te erkennen en er maatregelen op te nemen. Rook is namelijk risico factor nummer een als het gaat om brandveiligheid.

Want:
-
De meeste slachtoffers bij een brand vallen door de rook.
-De rook veroorzaakt dat er geen zicht meer is waardoor vluchten wordt bemoeilijkt en paniek sneller ontstaat.
-De rook veroorzaakt bij een brand schades. Schades die het functioneren van apparatuur kan verhinderen en vaak noodzaakt tot zeer uitgebreide verbouwingen.

1. Rook is door zijn snelle verspreiding, verduisterend effect en giftigheid de belangrijkste doodsoorzaak bij brand.Feit is dat alle rook giftig is. Wel is er een verschil tussen meer en minder giftige rook. Zeker bij bepaalde materialen zoals PVC (chloor!) kan de giftigheid van de verbrandingsrook heel erg worden. Zo erg zelfs dat je wellicht maar twee keer hoeft in te ademen alvorens je een dodelijke dosis hebt ingeademd. Welke stoffen bij een brand onstaan is nooit helemaal precies vooraf te zeggen, omdat het afhangt van hoe snel de opwarming is, hoe heet het wordt, hoeveel zuurstof erbij komt. Naast giftig is het dus ook nog onvoorspelbaar en kan zich potentieel heel verspreiden.

2. In geval van rook is er aanleiding voor paniek, je ziet vrijwel niets meer, en je kunt niet meer vluchten. Het meest confronterend heb ik dit zelf een beleefd bij een workshop waarin het de bedoeling was de weg terug te vinden in een ruimte compleet gevuld met rook. Voordat de ruimte met een rookkanon gevuld was leek het een peuleschilletje, even goed kijken waar het trapgat was, zodat je daar niet in zou vallen en ik dacht er zonder problemen uit te komen. De schok die het gaf totaal verdwaald te zijn toen de ruimte vol rook stond kan ik me nog goed herinneren. Het duurde ca. 5 minuten om een weg af te leggen die ik zonder rook had afgelegd in 30 seconden. Let wel dat het bij een workshop was zonder verder gevaar, er geen paniek uitbrak en ik kon blijven ademen….Hoe anders kan de situatie bij een brand zijn. Het lijkt me dat als je je dat realiseert je eerder gaat denken in veiligheidsmarges bovenop het bouwbesluit in plaats van calculeren waarmee je weg kan komen.

3.De rook veroorzaakt grote gevolg schades. Daarnaast is er nog het vervuilende effect van rook en roet op het gebouw. Probeer na een brand de roet maar eens weg te krijgen; dat is moeilijk, zo niet onmogelijk. Apparatuur wordt onbruikbaar en het gebouw kan pas na een grote verbouwing weer gebruikt worden. Het is dus weer de rook die een belangrijke oorzaak is van grote materiële schades. Vandaar dat Jeroen Bunschoten tijdens de BBN studiedag op 13 november gaat betogen: ‘Een apparaat van een miljoen, daar moet je een compartiment om doen.’

Overdreven
Toch kun je zeggen dat al die aandacht voor een aspect van brandveiligheid overdreven is. De ‘het overkomt mij toch niet’ tegenwerping zullen we maar zeggen. Echter, dat komt neer op je kop in het zand steken. Er zijn altijd wel maatregelen die je kunt nemen om de risico’s gerelateerd aan rook te beperken, goed implementeren hiervan kost tijd en aandacht, maar het regelmatig controleren of de vluchtwegen niet geblokkeerd staan en checken of de branddeuren nog wel zelfsluitend zijn is toch niet teveel gevraagd? Dus als je de veiligheid wilt verhogen, weer dan de rook. Borg de rookwerendheid van de constructies. De giftigheid zou je dus wel in je risicobeoordeling mee moeten laten wegen. En vanuit die risicobeoordeling kun je dan een set passende maatregelen nemen voor het gebouw, de installatie en de organisatie. Daarbij zou je dus in je overwegingen welke materialen toe te passen de effecten van het materiaal bij brand mee kunnen gaan wegen.

Rookweerstand constructies
Momenteel is de eis aan rookweerstand van constructies 1,5 keer de brandweerstand. Dat is een niet sterk gefundeerde schatting. Daarom wordt gewerkt aan verwijzing in wetgeving naar normen die dit beter beschrijven. Waarbij wel geldt dat een brand zich niet houdt aan de norm en een brand een zeer onvoorspelbaar karakter heeft. Er blijven dus grote onzekerheden, risico’s die maatregelen behoeven! 
Experts hebben hierover een rapport geschreven dat na discussies in normcommissies en adviesorganen kan leiden tot herformuleren van de eisen. Maar waarom wachten, als je weet dat het veiliger kan? Ik heb van een aantal gebouweigenaren al vernomen dat zij als het gaat om invulling van de eis van rookwerendheid al gebruikmaken van berekeningen op basis van de NEN 6075. Voorkomen van bezwijken van een constructie bij brand verdient ook aandacht als het gaat om rookwerendheid. Hoe voorkom je kieren en gaten in het gebouw doordat de draagbalken instorten of sterk vervormen? Hoe goed iets ook is afgedicht tegen de rook; als het glas knapt of draagbalken vervormen (kieren), of erger instorten, dan is er voor de rook toch nog vrije doorgang.

 Constructie
Onder meer met het oog hierop is in de nieuwe editie van het boekje Essentiële bouwkundige controlepunten vooral veel aandacht besteed aan de brandwerendheid van de constructie. Platen, spuitbeton, brandwerende coatings het zijn manieren om de draagconstructie brandveiliger te maken. Die draagconstructie bestaat in de praktijk veelal uit hout, beton of staal. In al die gevallen is het van belang het materiaal te beschermen tegen brand. Volgens de regelgeving zou een constructeur, in welk materiaal hij of zij ook construeert, rekening moeten houden met brand net zoals er rekening wordt gehouden met dat het gebouw blijft staan als het waait om maar wat te noemen. Je zou wellicht zeggen dat dit een open deur is maar het blijkt in de praktijk wel nodig hierop toe te zien. Ieder materiaal heeft zijn eigen reactie op brand. Bij staal betekent het dat het bij betaalde temperaturen gemakkelijker gaat vervormen, in dat kader wordt gesproken over de kritische staaltemperatuur. Bij beton speelt dat bij sterke opwarming het kan gebeuren dat het beton met grote snelheid van de wapening spat als het snel opwarmt. Dat wordt veroorzaakt doordat in de beton structuur water zit dat gasvormig wordt door de opwarming.

Controleren
Waar moet je nu op letten als het gaat om de brandveiligheid, dat weten toch alleen de experts? Wellicht, toch is het boekje essentiele bouwkundige controlepunten een handig hulpmiddel om vragen te stellen en zelf te checken of je gebouw eraan voldoet. Voor de gebouweigenaar en beheerder is dat van belang maar ook voor een gebruiker. Het boekje wordt sinds 2005 jaarlijks uitgebracht en steeds weer aangepast aan de laatste stand van de techniek. Brandweer Nederland en BBN Brandveilig Bouwen Nederland maken het boekje gezamenlijk juist om voor ieder de informatie en controlepunten beschikbaar te maken. Het is gratis te downloaden op www.bbn.nu en verkrijgbaar bij Brandweer Nederland en BBN Brandveilig Bouwen Nederland.

Kennis ontwikkelen
Het gaat uiteindelijk om de veiligheid van de mensen in het pand. Je zou er toch slapeloze nachten van krijgen als dat in jouw gebouw niet goed geregeld is? Toch vereist het goed regelen ook dat er kennis bij jezelf en bij de mensen in je organisatie is die zich bezighouden met de brandveiligheid. Zorg daarom dat jij en je collega’s goed geïnformeerd zijn over de laatste technieken en inzichten over rook en brandveiligheid en kom 13 november naar de studiedag over aantoonbare rookwerendheid en brandveiligheid!  Gebouweigenaren als het Radboudumc, het Markiezenhof (Monument in Bergen op Zoom) en experts vanuit TNO, Efetis en Peutz. En last but not least; de centrale database van de brandweer waaruit leerervaringen voor branden komen wordt hier ook gepresenteerd. Er valt dus veel te leren.

 



Mercuri Urval is een internationale adviesorganisatie

Het corporate gevoel van een sympathieke headhunter

Als je een interview hebt bij Mercuri Urval met Marcel L’Herminez, komen er spontaan drie vragen bovendrijven.

Coenen Concept bouwt tandartspraktijk in Veldhoven

‘Interieur draagt bij aan optimale dienstverlening 5504 Mondzorg’

‘Niets is onmogelijk’. Dat is het motto van Lars van Breukelen.

Mkb’ers ontdek het internationaal talent in de regio!

What about the spouses?

Eindhoven gloeit nog na van twee prachtige, drukbezochte evenementen: DDW en Glow. De regio leeft en bruist, bloeit en groeit, onderneemt en innoveert en de toekomst lacht ons tegemoet.

De duidelijke meerwaarde van Ergon-medewerkers

‘Ik zou willen dat ik er meer kon aannemen’

Bij het horen van de naam Ergon, denken veel mensen al snel aan de schoffelaars in de gemeenteplantsoenen.

Meten is weten

Nul40 on- en offline mediabureau in Eindhoven

‘Onze klanten hebben altijd rechtstreeks contact met senior adviseurs’

Wim van Wessel maakt Wesco toekomstbestendig

Eigenwijze visie en werkwijze werpen vruchten af in schoonmaakbranche

De schoonmaakbranche is volop in beweging.