• Beursvloer venster op facilitaire 'way of life'<br />
10 januari 2007
10 jan 2007

Beursvloer venster op facilitaire 'way of life'

Chapeau: Ideaal voor directie is beurs waarvan men niet weg kan blijven

Begeleidend kader

In een panel hebben twee directeuren van HoLaPress Communicatie BV en Congresbureau BV hun gedachten laten gaan over de mogelijkheden van de vakbeurs. De deelnemers waren Kris Pattyn, verantwoordelijk voor de organisatie en uitgever van Weekblad Facilitair & Gebouwbeheer en Ton Rooijakkers, directeur Congresbureau en hoofdredacteur van dit weekblad. Het panel werd geleid door Frans Jozef van der Heijden, voorzitter van de redactieraad van het weekblad. Zij hebben de vakbeurs zien uitgroeien tot een jaarlijkse manifestatie die geen concurrentie meer kent. Zelfs niet in Europa. De vakbeurs die de jaarvergadering van de sterke Britse vakvereniging BIFM begeleidt, is in omvang al lang ingehaald door de beurs in Den Bosch. De Duitse vakbeurs – tegenwoordig in Frankfurt – leunt sterk op de invloed van EuroFM (de Europese federatie van nationale vakverenigingen), maar blijft ver achter in bezoekcijfers. Wat in andere landen gebeurt mag nog niet veel naam hebben.

Wanneer de beursvloer van de Vakbeurs Facilitair in de Brabanthallen van Den Bosch zicht geeft op ontwikkelingen in het facilitair management is de vraag gewettigd wat die beursvloer over pakweg tien jaar te zien zal geven. Of met andere woorden: is op grond van de 'state of the art' van het moment aan te geven welke ontwikkelingen zich in de facilitaire ondersteuning in de naaste toekomst zullen voordoen? En een nog uitdagender vraag is: kan de vakbeurs zelf die ontwikkelingen beïnvloeden?

Wat in facilitair management opvalt, is de aandacht voor internationale ontwikkelingen. Facilitair management staat de komende jaren duidelijk in het teken van de globalisering. Outsourcing is daar een belangrijk aspect van en met veel consequenties.De economische ontwikkelingen in Azië en Oost-Europa zullen heel veel ondersteuning en primaire processen over de wereldbol laten verschuiven. De facilitair manager aan de top zal markten, prijzen, technische en logistieke mogelijkheden steeds weer moeten verkennen en in kaart houden. Als zich iets duidelijk aftekent, is het wel, dat facilitair managers deuren en ramen wijd open moeten hebben en er steeds meer op uit zullen moeten.

Logistiek is zeker een nieuwe component in facilitair management. In dat licht is het wel aardig dat het Centrum Facility Management het jaar 2007 heeft uitgeroepen tot het Jaar van de Facilitaire Logistiek. CFM is wel een beetje laat. In mei 2006 zette het Congresbureau dit onderwerp al op de kaart, in samenwerking met Jaco van der Bruggen, Iwan Liem van Corus en Michel van ’t Holt van Cendris.

Immers steeds duidelijker wordt dat logistiek niet alleen een kwestie is van hoe personen en geproduceerde goederen over de wereld worden verplaatst, maar ook hoe interne bevoorrading van hulpmiddelen verloopt. In mei 2006 heeft het Congresbureau daar al programma’s voor ontwikkeld. De eerste resultaten van verkenningen hoe logistieke systemen en processen ingepast kunnen worden in facilitaire ondersteuning komen op het symposium van de vakbeurs aanbod onder het motto: innovatie van facilitaire logistiek. De vakbeurs zet hiermee in ieder geval de trend. Het vervolg staat ook al op de kaart in een masterclass in het programma van FMex.

Terug naar outsourcing, waarmee zich ook langzamerhand een tweedeling in het vak van FM aftekent. Enerzijds de facilitair managers (zeg maar de bedrijfsdirecteuren) die steeds meer invloed krijgen op de resultaten van het primair proces. Inkoop van ondersteuning (uitbesteden van gehele takenpakketten) beïnvloeden de kosten van een bedrijfsproces aanzienlijk. Het is te verwachten, dat de ict met hard – en software daar nog verder van invloed op zal zijn, maar dat is ook typisch het gebied waar met outsourcing veel is te bereiken, maar ook veel risico moet worden afgedekt.

Anderzijds de managers die dichter bij de werkvloer operen (zeg maar de bedrijfsleiders). Zij zijn degenen, die de belangrijke terreinen van ondersteuning dagelijks onder controle hebben. En waarschijnlijk ook steeds meer in dienst van gespecialiseerde bedrijven, die niet alleen het bedrijfsleven van dienst zijn, maar bijvoorbeeld ook onderwijs, gezondheidszorg en overheid met zijn vele rijksdiensten.

Scholing

Deze tweedeling (anders gezegd: internationale oriëntatie op hoog niveau in de bedrijfsvoering en directe bedrijfsleiding op de werkvloer) heeft trouwens ook consequenties voor scholing en aanvullende opleiding. Er is genoeg studie en evaluatie van belangrijke processen in het FM bij de hogescholen in het land, hoewel die zich nog niet met brede pakketten op de beurs laten zien. De leerstoel FM in Wageningen is natuurlijk mooi, maar wat is het rendement ervan voor een wat verder gelegen toekomst? Helaas is dat op de vakbeurs niet zichtbaar.


De vraag is natuurlijk hoe dan ontwikkelingen in FM wel manifest worden op de beursvloer. Het initiatief ligt thans geheel en al bij de praktijk (en voor zover het theorie betreft) bij adviesbureaus en consultants, die nog alleen maar sterker lijken te worden. Het is vooral interessant om te zien hoe de stands of 'eilanden' van de beursexploitanten niet langer alleen op eigen producten of diensten zijn gericht. Zij vervagen steeds verder. Vroeger leverde een leverancier zijn eigen diensten en goederen, die hij tot uit het buitenland betrok. Zelden of nooit betrok hij daarbij een collega op de beursvloer. Nu ziet men in steeds meer situaties standhouders samenwerken. Zowel voor goederen, diensten en soms zelfs advies. Voor steeds meer aspecten van ondersteuning ontstaan kruisverbanden. De beursvloer is op weg van individuele exposities naar een informeel web van ondernemersverbanden die met elkaar werken.



Presentatie

De verandering van karakter van de beursvloer beïnvloedt ook de presentatie van producten. De vraag is blijkbaar niet meer zozeer of dit meubel, deze kopieermachine of dat schoonmaakmiddel goed is. De benadering van de standhouders is eerder het beheer van middelen, het oplossen van noden of specifieke vraagstukken en het leveren van een integraal product. We weten inmiddels, dat schoonmaak en catering dichter bij elkaar kunnen worden gebracht, zoals basistaken in zorg en verpleging, niet per se meer het exclusieve terrein zijn van de medische discipline. In ieder geval zal de beurs zich steeds meer richten op de aanpak van grote pakketten in de dienstverlening. Het secundaire proces is voor facilitair management een primair proces geworden, waar nog veel van te verwachten is. De beursvloer zal het de komende jaren verder zichtbaar moeten maken.


Voor de beursexposanten blijft de hoofdvraag: hoe stellen we de klant tevreden? Die vraag wordt al langer niet alleen beantwoord door de aanbieders van goederen en diensten, maar ook door adviesbureaus en consultants (die ook vaak nog ad interim voor leiding zorgen). Hiervan laat de beursvloer complete presentaties zien. Men brengt hele bedrijfsprocessen in beeld. Men laat zien met welke hardware en software het best kan gebruikt en ook hoe aansturing (op afstand en met steeds minder menskracht) kan plaats hebben. Er is stellig te verwachten, dat naast symposia de praktische workshop en de bedrijfspresentatie aan kracht zullen winnen en veel nieuwe vierkante meters beursvloer zullen opeisen.

Way of life

In dat licht nemen de mogelijkheden om managementinformatie te vergaren steeds verder toe en ook hierbij geldt dat wat de een aan producten laat zien voor de ander het materiaal is, waarmee hij diensten verleent. Het web van facilitair management op de beursvloer biedt overzicht, geeft inzicht, maakt dingen beter bestuurbaar, houdt meer rekening met het algeheel beleid. Het is niet voor niets, dat de directie van HoLaPress de vakbeurs ziet als de uitdrukking van een 'way of life' in facilitair management. De vakbeurs is de plaats waar niet alleen zichtbaar is wat er gebeurt, maar zich ook aftekent wat zal (of op zijn minst) kan gebeuren.


Is globalisering een sleutelwoord, internationalisering is daarbij ingesloten. Is de vakbeurs al synoniem voor symposia en workshops, het Nederlandstalig aanbod zal in meer talen uitgebreid (moeten) worden. Is al betoogd hoezeer buitenlandse ontwikkelingen de grenzen van het facilitair management zullen verleggen, het kan haast niet anders dan dat de vakbeurs buitenlandse ervaring en kennis naar zich toehaalt. Kortom: de beurs moet zelf meer Europees gaan denken. Het moet ook voor internationals (die zich nauwelijks op enige beurs in Europa laten zien) aantrekkelijk worden om zich te presenteren. De beurs zelf biedt inmiddels met zijn nu al meer dan 10.000 voorgeregistreerde bezoekers een aantrekkelijk podium voor introductie van nieuwe producten en diensten en voorts het signaleren van nieuwe trends. Een ideaal van de directie en haar beursmanagers is toch uiteindelijk een beurs waar men niet weg kan blijven, want wie er niet is gezien telt eigenlijk niet helemaal meer mee.

Frans Jozef van der Heijden, voorzitter redactieraad Weekblad Facilitair& gebouwbeheer.

Fotobijschrift: HoLaPress Communicatie nam vorig jaar de Vakbeurs voor Facilitaire Dienstverlening in Zwolle over van Libéma Exploitatie. Op de foto bekrachtigen de directeuren Reimer Rijpkema van Libéma (links) en Kris Pattyn van HoLaPress de overname. Foto HLP