• Veiligheidsbewustzijn bij brand moet omhoog
12 oktober 2009
12 okt 2009

Veiligheidsbewustzijn bij brand moet omhoog

De kans op brand in onderwijsgebouwen is vijftig keer zo groot als de kans op brand in woningen. Te weinig gebruikers en beheerders van scholen zijn zich hiervan echter bewust. Het gebrek aan kennis bij de betrokkenen zorgt ervoor dat ze te weinig rekening houden met de risico's van brand in de eigen school, aldus brandpreventiedeskundige Jan Sterk. Om bij te dragen aan de bewustwording van de gevaren van brand ontwikkelde hij daarom het dossier Brandveiligheid in en rond scholen.

Dit gebeurde in opdracht van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV). Het CCV biedt in dit dossier niet alleen informatie en achtergronden over brandveiligheid in en rondom scholen, maar besteedt ook aandacht aan wat gebruikers en beheerders zelf kunnen doen om de brandveiligheid van hun gebouwen te verhogen. Denk bijvoorbeeld aan het aanbrengen van loopinstructies met lichtgevende verf op de vloeren, het ophangen van brand- en ontruimingsinstructies op goed zichtbare plaatsen in alle ruimtes en het niet opstellen van brandbare spullen vlakbij de gevels van een schoolgebouw, somt Katja Steverink, projectleider Brand bij het CCV, enkele voorbeelden van preventiemaatregelen op.

Ze vervolgt: Daarnaast geeft het dossier inzicht in wat ludieke of leuke activiteiten voor gevaar in zich dragen. Zoals het ophangen van slingers of tekeningen, het afsteken van sterretjes of het ophangen van grote doeken tijdens een bijzondere projectweek. Kortom, het dossier draagt bij aan de bewustwording van wat brandgevaarlijk is en hoe je brand kunt voorkomen.

Verantwoordelijkheid

Het CVV acht het van het grootste belang het veiligheidsbewustzijn onder de gebruiker en de beheerder van een school, zoals personeel, ouders en bestuur, te verhogen. Onder meer om te voorkomen dat er onduidelijkheid blijft bestaan over wie verantwoordelijk is. Uit onderzoek na fatale branden zoals in Enschede, Volendam en Schiphol is duidelijk geworden dat veel burgers brandveiligheid zien als verantwoordelijkheid van de overheid. Maar scholen moeten beseffen dat de verantwoordelijkheid voor brandveiligheid primair bij de school zelf ligt, aldus Steverink.

Volgens haar moeten scholen daarom nagaan welke (brand)risico's er zijn, welke maatregelen daartegen het meest geschikt zijn en welke restrisico's overblijven en om minimalisering vragen. Want dat het nog te vaak slecht gesteld is met de brandveiligheid van Nederlandse scholen in het primair en voortgezet onderwijs is al geruime tijd bekend. Voorzieningen als een goed functionerend brandalarm en een ontruimingsplan zijn soms afwezig en nooddeuren zijn gebarricadeerd of gaan op slot omdat ze anders voortdurend opengemaakt worden door baldadige leerlingen of om te voorkomen dat er ongewenste bezoekers de school binnenkomen. Steverink: Je moet er toch niet aan denken dat er brand uitbreekt op een school terwijl de nooddeuren gesloten zijn!

Streng

Iemand die dergelijke situaties in alle gevallen wil voorkomen, is Ira Sloof, directeur vanProtestant-Christelijke basisschool De Vlieger in Den Haag. Ik ben erg streng op het naleven van de brandveiligheidregels. Ontruimingen worden hier bijvoorbeeld een paar keer per jaar geoefend. Daarbij geldt: ontruimen is ontruimen. Weer of geen weer. Er mogen dan ook geen jassen of tassen meegenomen worden. Ook niet in hartje winter. Ik denk dat ouders in het geval van brand nog altijd liever hebben dat hun kinderen in hun ondergoed op het schoolplein staan, dan dat ze opgesloten zitten in een brandend schoolgebouw, aldus Sloof.Haar school hield begin oktober nog een ontruimingsoefening. In minder dan vijf minuten was het gebouw met ruim 200 leerlingen leeg. Zelfs een verstopte leerling werd gevonden, zegt de directeur met gepaste trots. Ze lacht: Ja, we verbergen soms leerlingen om de BHV'ers alert te houden.

Ook het 450 leerlingen tellende Griendencollege in Sliedrecht hield onlangs nog een ontruimingsoefening. De middelbare school kreeg in april 2005 te maken met een grote brand waarbij een deel van de school in de as gelegd werd. De keuken, sporthal en aula brandden volledig uit door een uit de hand gelopen geintje van enkele leerlingen die zelf vuurwerk wilden maken. Sindsdien leeft de school heel trouw alle brandveiligheidsregels na. Voor die tijd kan ik me niet heugen dat we ontruimingsoefeningen hielden, maar tegenwoordig ontruimen we twee keer per jaar het hele gebouw, aldus Cornelis van Eijl, die al 25 jaar als concierge aan de vmbo-school verbonden is.

Nuttig

Voor Van Eijl is een ontruimingsactie alles behalve een formaliteit. De laatste keer gingen de brandwerende deuren bijvoorbeeld niet dicht. Ook bleek een deel van de noodverlichting niet te werken. Dit soort dingen los ik dan meteen op. We zijn daar nu heel alert op. Hij noemt het initiatief van het CVV om een dossier over brandveiligheid en -preventie op scholen te ontwikkelen dan ook heel nuttig.

Het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid Nibra (NIFV) is minder euforisch. Ik vind dat het CCV haar energie beter op andere brandveiligheidsvraagstukken had kunnen richten zoals de brandveiligheid van verzorgingstehuizen, verpleegtehuizen, ziekenhuizen en kinderopvang, aldus Ren Hagen, lector brandpreventie bij het NIFV. Hij verklaart: Branden op scholen vinden voornamelijk plaats door brandstichting buiten schooltijd. En als ze al onder schooltijd plaatsvinden, blijkt dat de ontruiming altijd snel en soepel verloopt. Branden op scholen zijn dan ook meer een continuiteit- en capaciteitsprobleem voor het geven van onderwijs dan dat het een brandveiligheidsprobleem is. Ook de bouwwijze van scholen voor basisonderwijs, 8 lokalen rondom een aula met ieder lokaal een buitendeur, zorgt dat er nauwelijks brandscenario's zijn die een probleem kunnen opleveren.

Volgens de lector brandpreventie neemt dit echter niet weg dat scholen wel van tijd tot tijd een ontruiming moeten oefenen. Uit onderzoek van de stichting Nederlandse Brandpreventieweek blijkt dat dat nog altijd te weinig gebeurd. Hagen: Maar dit gebrek aan brandveiligheidbewustzijn zien we in alle sectoren. Daarop is het onderwijs zeker geen negatieve uitzondering.

Natascha Geernaert

KADER:

Onderzoekscijfers

Uit onderzoekscijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat er jaarlijks gemiddeld 300 branden in onderwijsgebouwen plaatsvinden. In eenderde van de gevallen blijkt de oorzaak van brand �spelen met vuur� of brandstichting na inbraak of bij vandalisme te zijn. De kans op brand op scholen in het voortgezet onderwijs ligt daarbij tien keer zo hoog als die bij basisscholen. De branden ontstaan bijna altijd op tijdstippen buiten schooluren. Uit een onderzoek naar het ontruimen van gebouwen dat de Brandwonden Stichting vorige maand hield, bleek dat 15 tot 20 % van de kinderopvangcentra en basisscholen nooit een ontruiming oefent. Ook ziekenhuizen (42%) en zorgcentra/verpleeghuizen (34%) doen vaak geen ontruimingsoefening.

Foto 1: SXC

Foto 2: HLP



Mercuri Urval is een internationale adviesorganisatie

Het corporate gevoel van een sympathieke headhunter

Als je een interview hebt bij Mercuri Urval met Marcel L’Herminez, komen er spontaan drie vragen bovendrijven.

Coenen Concept bouwt tandartspraktijk in Veldhoven

‘Interieur draagt bij aan optimale dienstverlening 5504 Mondzorg’

‘Niets is onmogelijk’. Dat is het motto van Lars van Breukelen.

Mkb’ers ontdek het internationaal talent in de regio!

What about the spouses?

Eindhoven gloeit nog na van twee prachtige, drukbezochte evenementen: DDW en Glow. De regio leeft en bruist, bloeit en groeit, onderneemt en innoveert en de toekomst lacht ons tegemoet.

De duidelijke meerwaarde van Ergon-medewerkers

‘Ik zou willen dat ik er meer kon aannemen’

Bij het horen van de naam Ergon, denken veel mensen al snel aan de schoffelaars in de gemeenteplantsoenen.

Meten is weten

Nul40 on- en offline mediabureau in Eindhoven

‘Onze klanten hebben altijd rechtstreeks contact met senior adviseurs’

Wim van Wessel maakt Wesco toekomstbestendig

Eigenwijze visie en werkwijze werpen vruchten af in schoonmaakbranche

De schoonmaakbranche is volop in beweging.