• Daylight Award<br />
27 januari 2010
27 jan 2010

Daylight Award

 

 

Kop: Daylight Award naar Oostvaarderskliniek

FPC de Oostvaarderskliniek in Almere, van architectenbureau Studio M10, is de winnaar van de Daylight Award 2010 van de Stichting Living Daylights. De jury roemde het ontwerp van Martien Jansen voor de effectieve toepassing van daglicht in het hele pand. Niet alleen voor de ori�ntatie, het uitzicht als de dynamische verlichtingsbron is daglicht gebruikt, ook ten behoeve van de sociale veiligheid en het psychisch welbevinden van pati�nten.

De Daylight Award is een tweejaarlijkse kwaliteitsprijs voor projecten waarin een optimum is bereikt tussen daglichttoetreding, de toepassing van kunstlicht en het overige gebouwontwerp. De award - een glaskunstwerk en een geldbedrag van 1250 euro - werd uitgereikt tijdens het vakevenement Material Xperience dat vorige week in Rotterdam plaatsvond.

Voor de categorie utiliteitsbouw was er een nek aan nek-race tussen de CabbaleroFabriek in Den Haag en Forensisch Psychiatrisch Centrum de Oostvaarderskliniek in Almere. Volgens de jury was het moeilijk vergelijken tussen nieuwbouw en renovatie. En in beide projecten was er een bijzondere prestatie neergezet. Uiteindelijk viel de keuze toch op de Oostvaarderskliniek van Studio M10. Dit omdat de manier van denken die architect Martien Jansen bij deze tbs-kliniek heeft toegepast op veel meer bouwtypes toepasbaar is. Jansen is creatief omgegaan met de het doorgaans starre programma van eisen van de Rijksgebouwendienst.

Sacraal ontwerp

De Oostvaarderskliniek is een van de twee rijksklinieken voor de behandeling van tbs-pati�nten. Halverwege 2008 nam de kliniek het nieuwe pand in de Stripheldenbuurt in gebruik. In totaal kunnen hier 148 pati�nten worden behandeld. Daarnaast bestaat uit complex uit een resocialisatieafdeling waar 12 pati�nten verblijven die werken aan een terugkeer in de maatschappij. Met zijn ontwerp voor de Oostvaarderskliniek oogstte de architect veel lof. De meeste tbs-klinieken zijn gesloten bastions. De kliniek in Almere is echter een tralieloos en transparant gebouwencomplex. De architect speelt in zijn ontwerp geraffineerd met openheid en geslotenheid.

De kliniek is ontworpen volgens een landelijk model. Dat wil zeggen dat in het gebouw de architectuur en het landschap vervloeien als separate categorie�n. Door de ruime toepassing van glas wil de architect het landschap vanuit de bebouwing maximaal beleefbaar maken. De pati�nten kunnen de natuur letterlijk beleven. Zo wordt de binnenruimte door de pati�nten zelf onderhouden; op een derde deel worden groenten verbouwd. De tuin is een strikt rechthoekig vlak, doorsneden door rechte paden en zonder enige glooiing in het landschap. De begroeiing is laag gehouden voor het overzicht. De architect noemt de tuin een sublimatie van het polderlandschap in de Flevopolder buiten de ringmuur. Binnen is volgens hem zo ook buiten.

Serious business

De Daylight Award is niet de eerste prestigieuze prijs die Studio M10 met het ontwerp in de wacht heeft gesleept. Vorig jaar werd het gebouw ook al door de Bond van Nederlandse Architecten (BNA) uitgeroepen tot het Gebouw van het Jaar 2009. De jury onder leiding van Jo Coenen sprak van een revolutionair en adembenemend sacraal ontwerp van hoge kwaliteit. De jury was zeer �onder de indruk van de interpretatie van de opgave en van de uitmuntende manier waarop een complexe opzet is gebaseerd op het principe van de herhaling.�

Voor de Daylight Award 2010 waren in totaal tachtig project ingezonden. Hier rolden tien genomineerden uit. Volgens de jury blijkt uit het aantal ingezonden projecten dat daglichttoetreding voor opdrachtgevers, architecten en adviseurs �serious business� is. Desondanks blijkt dat het kunstlichtconcept hier niet tot nauwelijks op wordt aangepast. Volgens de jury is er op dat vlak nog veel energiewinst te behalen.

Nicole Kluijtmans

Foto:� Ren� de Wit

Onderschrift: De kliniek in Almere is echter een tralieloos en transparant gebouwencomplex.