• Facilitaire werkveld moet nog wennen aan outsourcingproces
19 april 2006
19 apr 2006

Facilitaire werkveld moet nog wennen aan outsourcingproces

In de interviewserie '....heeft wat te vertellen' laat Peter J. Latjes iedere week iemand uit de sectoren van het facilitair management of het gebouwbeheer aan het woord. Deze week is het de beurt van Ben Meelhuysen. Al meer dan twintig jaar verzorgt hij bedrijfsopleidingen voor facilitair managers. Als weinig anderen maakte hij de ontwikkelingen in het vakgebied van nabij mee. Vanuit zijn deskundigheid als docent droeg hij bij aan de vorming van de huidige generatie facilitair managers. Een vraaggesprek over het bijscholen en opleiden van facilitair managers alsmede de veranderingen in het vakgebied, die in de komende jaren een ander gezicht aan de sector zullen geven.

De voorzitter van de Vereniging Facility Management Nederland beklaagde zich er enkele weken in deze serie over, dat de huidige opleidingen voor facilitair managers tekort schieten. U geeft aan een van die opleidingen les. Deelt u die mening?

'Op een aantal punten heeft hij zeker gelijk. Zo weten studenten van de hbo-opleiding vaak wel genoeg over de inhoud van een schoonmaakprogramma te vertellen, maar niet hoe zij dat moeten calculeren. Daardoor kunnen zij onvoldoende inspelen op een offerte van een leverancier.
In zijn algemeenheid schieten zij tekort op de economische delen, zoals het maken van een begroting, het opstellen van een budget of het schrijven van een facilitair beleidsplan. Het gekke is dat studenten van de Hogere Hotelschool daar meer in bedreven zijn. Daar komen zaken als financieel beheer en management meer aan bod. Vakinhoudelijk weten deze uiteraard wel minder van het facilitair management.'

Doet het werkveld voldoende aan bijscholing?

'Neen. Wat wij merken is dat de grotere organisaties er meer aandacht voor hebben dan de kleinere organisaties. Maar zelfs deze denken nog teveel van 'laat de medewerkers maar een cursus volgen voor een bepaalde vaardigheid'. Alleen is dat niet voldoende. Ook het facilitaire gevoel moet ontwikkeld worden. Dan is een cursus voor een stukje ontbrekende kennis te weinig. Bijscholing zou veel breder getrokken moeten worden dan de handeling van een benodigde vaardigheid.

Toch is zeker niet alles slecht op het gebied van facilitaire opleidingen. Op een aantal gebieden zijn de opleidingen ontegenzeggelijk beter geworden, zoals de horeca en het klantgericht werken. Ook de stage-opdrachten zijn zwaarder geworden.
Daarnaast worden de studenten veel meer teruggeworpen op zelfwerkzaamheid. Tegenwoordig letten studenten daardoor meer op kwaliteit. De studenten zijn kritischer geworden, zodat niet meer de buurtschool de eerste keuze is, maar de beste opleiding. Dat komt wellicht ook wel, omdat ze toch aan een aantal eisen moeten voldoen, zoals die in de eindtermen staan geformuleerd.'

U bent vanaf het prille begin van de opkomst van het facilitair management in de sector werkzaam. Wat zijn de belangrijkste veranderingen in de afgelopen twintig jaar geweest?

'Wat je nu ziet is, dat een totale outsourcing plaatsvindt. Daarnaast is er veel innovatie geweest op technisch gebied. Denk daarbij aan de systemen voor facilitair management informatie, de digitalisering, de introductie van het shared service system, etc. Verder denk ik dat het facilitair management veel structureler is gaan verlopen. Er is meer visie in het algemeen gekomen.

Er wordt vanuit die visie gewerkt, zodat hij de klant daardoor in een bepaald kader kan plaatsen. Vroeger betekende facilitair management vooral brandjes blussen. De facilitair manager was ook veel paternalistischer ingesteld. Tenslotte heb ik de afdelingsstructuren zien veranderen. Vroeger betekende facilitair management allerlei diensten bij elkaar. Nu zien we meer een groot team, waarin het probleem van een klant integraler aangepakt kan worden. Dat verband was er vroeger niet zo. Toen bestond het facilitair management meer uit een aantal aparte afdelingetjes.'

Toch zijn de ontwikkelingen in het vakgebied nog niet ten einde. Het is nog volop in beweging. Wat acht u in dat kader belangrijker, innovatie of professionalisering?

'De innovatie heeft al in hoge mate plaatsgevonden. Ik denk dat het nu vooral aankomt om deze toe te passen. Het is dus tijd voor verdere professionalisering. Nu komt aan op meer kruisbestuiiving tussen kennis en kunde. Dat betekent meer professionalisering op beleidsstrategisch niveau, niet zozeer op uitvoerend niveau. Vooral op strategisch niveau mag er meer kennis verwacht worden van het gebouwbeheer. Met name de schil rondom het facilitair management heeft niet altijd voldoende kennis om zich met de huisvesting bezig te houden.'

En wat is volgens u de belangrijkste ontwikkeling in het komende decennium?

'Het outsourcen zal een grotere vlucht gaan nemen. Niet alleen op uitvoerend niveau, maar ook op beleidsstrategisch niveau zullen bedrijven meer gaan uitbesteden. Bedrijven, zoalds Sodexho en Facilicom zullen meer bij de huurprijs inbegrepen zitten. Bedrijven zullen zich meer op hun primaire taak gaan terugtrekken. Daar zit natuurlijk ook een geldelijk voordeel in. Deze mensen vallen over het algemeen onder een andere cao en zijn daardoor goedkoper en flexibeler inzetbaar dan mensen in de eigen organisatie.'

Maar dat zal in het midden- en kleinbedrijf toch anders liggen dan in grotere organisaties?

'Bij het midden- en kleinbedrijf zie je een andere, soortgelijke ontwikkeling. Daar zie je een grote groei van verzamelgebouwen, waar de diensten dan centraal afgenomen kunnen worden. Daarnaast zie je de opkomst van het parkmanagement. Vroeger bestond dat alleen uit een gezamenlijke beveiliging van het bedrijventerrein.
Tegenwoordig zie je ook gezamenlijke schoonmaak, postkamer, ict-ondersteuning, personeelsbeleid, repro, etc. Dat scheelt zowel in de kosten als in personeel. Die opkomst heeft ook te maken met een afnemende weerstand. Wordt het wel allemaal eerlijk doorberekend en hebben zij nog wel voldoende grip op het proces.'

Wat zijn volgens u de vijf belangrijkste verbeterpunten in de tegenwoordige facilitaire sector?

'Het reguliere onderwijs dient op een aantal punten te worden verbeterd. Daarnaast hebben we de innovatietijd gehad. Er dient meer nadruk te komen liggen op een verdere professionalisering van het vak. Ook dient de kennisoverdracht tussen de facilitair managers te worden verbeterd. Verder moet de facilitaire wereld meer wennen aan het aanstaande outsourcing proces. Tenslotte moet de fm'-er er rekening mee houden, dat hij in een samenleving terecht gaat komen, waarin hij meer als all-inclusive manager moet opereren. Het alles in eigen beheer heeft wel zijn langste tijd gehad.'

Communiceren facilitair managers voldoende met elkaar?

'Vaak zie je dat zij goede oplossingen hebben bedacht, maar er te weinig mee doen om mee naar buiten te treden. Zij staan er dan niet bij stil, dat hun collega's in de sector er hun voordeel mee zouden kunnen doen. Daarnaast is er veel goede literatuur gekomen. Ik weet dat ze over het algemeen weinig tijd hebben, maar die tijd zouden ze toch moeten nemen. In het algemeen schoolt de facilitair manager zich te weinig.'

Er gaan in toenemende mate stemen op om het facilitair management breder te gaan zien. Volgens sommigen raakt het zelfs al de bedrijfsvoering van het secundaire proces. Hoe staat u daar tegenover?

'Vanuit de traditionele kijk op het facilitair management denken wij nog teveel aan de relatie met huisvesting. Ik vind dat het facilitair management eigenlijk alle diensten zou moeten omvatten. Dus ook personerelsbeleid, financieel beheer, ict, gebouwbeheer, etc. Alles vanuit een shared service desk, waar iedereen wel zijn verantwordelijkheid heeft, omdat de nu eenmaal meer verstand heeft van ict, de catering of schoonmaak. Alleen zouden de klanten bij een loket terecht moeten kunnen. Tenslotte zijn het allemaal facilitair managers in het kader van het primaire proces.'

Dus zouden de sectoren facilitair management en gebouwbeheer zeker samen moeten gaan optrekken?

'Wat ik constateer, is dat die facilitair manager vaak niet voldoende kennis heeft om met een it'er of gebouwbeheerder in discussie te gaan. Dat heeft veelal te maken met een gebrek aan kennis. Zij moeten elkaar beter leren begrijpen. Dat kan alleen door meer kennis te vergaren van het vakgebied van die ander. Niet verwacht kan worden dat iemand zonder bouwkundige opleiding alles weet, maar de facilitair managers zouden wel meer kennis moeten hebben dan zij nu hebben.

Zij zullen toch tenminste voldoende kennis moeten hebben om te weten hoe zij werkplekken moeten inrichten. Soms betekent dat dan dat een facilitair manager boven de partijen staat. Soms dat hij er naast staat. In alle gevallen dient die faciliatir manager meer van die andere diensten te weten. Dat is trouwens ook een praktische noodzaak. Nog teveel komt het voor, dat de fm'er teveel volgend is en te weinig initierend.'

Streamers

'De fm'-er moet er rekening mee houden, dat hij in een samenleving terecht gaat komen, waarin hij meer als all-inclusive manager moet opereren. Het alles in eigen beheer heeft wel zijn langste tijd gehad.'

'Het komt nog teveel voor, dat de fm'er volgend is en te weinig initierend.'



Mercuri Urval is een internationale adviesorganisatie

Het corporate gevoel van een sympathieke headhunter

Als je een interview hebt bij Mercuri Urval met Marcel L’Herminez, komen er spontaan drie vragen bovendrijven.

Coenen Concept bouwt tandartspraktijk in Veldhoven

‘Interieur draagt bij aan optimale dienstverlening 5504 Mondzorg’

‘Niets is onmogelijk’. Dat is het motto van Lars van Breukelen.

Mkb’ers ontdek het internationaal talent in de regio!

What about the spouses?

Eindhoven gloeit nog na van twee prachtige, drukbezochte evenementen: DDW en Glow. De regio leeft en bruist, bloeit en groeit, onderneemt en innoveert en de toekomst lacht ons tegemoet.

Wim van Wessel maakt Wesco toekomstbestendig

Eigenwijze visie en werkwijze werpen vruchten af in schoonmaakbranche

De schoonmaakbranche is volop in beweging.

De duidelijke meerwaarde van Ergon-medewerkers

‘Ik zou willen dat ik er meer kon aannemen’

Bij het horen van de naam Ergon, denken veel mensen al snel aan de schoffelaars in de gemeenteplantsoenen.

Meten is weten

Nul40 on- en offline mediabureau in Eindhoven

‘Onze klanten hebben altijd rechtstreeks contact met senior adviseurs’