• Verhuizing logistieke krachttoer<br />
21 februari 2007
21 feb 2007

Verhuizing logistieke krachttoer

Chapeau: Gemeentearchief Amsterdam in veertig dagen over naar nieuw onderkomen


Het Gemeentearchief Amsterdam staat aan de vooravond van een mega-operatie. In de maanden mei, juni en juli wordt het gehele archief, inclusief de inhoud van de publieksruimten en kantoren overgebracht naar het nieuwe onderkomen in gebouw De Bazel – sinds 1991 een rijksmonument - aan de Vijzelstraat. Een klus (380.000 euro) die is gegund aan het e bedrijf Convoi Europe B.V, dat eerder ook zorg droeg voor het transport van De Nachtwacht.

In totaal zal bijna 40 km aan eeuwenoude en kwetsbare archieven en collecties met voornamelijk vrachtwagens dwars door de binnenstad naar De Bazel worden vervoerd. Daar komt nogal wat bij kijken. Los van het feit dat alles goed en veilig moet worden ingepakt en precies op de daarvoor bestemde plekken in het nieuwe gebouw terecht moet komen, dient ook verzekeringstechnisch alles in orde te zijn en moet voor het transport de afstemming met andere gemeentelijke diensten en vergunningverleners tot in de puntjes zijn geregeld. Omdat Convoi over jarenlange ervaring beschikt met dit soort opdrachten, is in feite alles al voorbereid en is het wachten nu op de definitieve oplevering van het geheel aan de binnenkant aangepaste gebouw De Bazel.

In het huidige onderkomen, een gebouwencomplex rond het voormalige raadhuis van Nieuwer-Amstel, enkele kilometers verderop aan de Amsteldijk, is alles al in gereedheid gebracht voor de verhuizing. De miljoenen foto’s, glasnegatieven, tekeningen en prenten, kaarten en plattegronden, bouwtekeningen, affiches, beeld- en geluidsmateriaal en ga zo maar door, staan al langer ingepakt in de bekende zuurvrije Amsterdamse archiefdozen die door het GAA zelf zijn ontwikkeld.’

Verhuisklaar

Voorlichter André Hirs, die al 33 jaar in dienst is van het Gemeentearchief, dat na de verhuizing Stadsarchief Amsterdam gaat heten: ’Al begin 2005 zijn wij hier gestart met het project Inpakken en Wegwezen waarmee de archieven en collecties verhuisklaar zijn gemaakt. Het werk is uitgevoerd door medewerkers van het GAA, die daarvoor zijn vrijgemaakt van andere taken. Ook uitzendkrachten werden hier voor ingehuurd. Verder is met een rekenprogramma precies vastgesteld in welke rijen, stellingen, planken en verdiepingen de archiefstukken in De Bazel moeten komen. Er kan nauwelijks iets misgaan. We zijn inmiddels ook helemaal op elkaar ingespeeld. Iedereen doet mee. Taken zijn al verdeeld, en als zich problemen voordoen is afgesproken dat iedereen zich flexibel en creatief inzet om samen snel tot oplossingen te komen.’


De verhuizing stond aanvankelijk in oktober vorig jaar gepland. De vertraging trad op doordat hoofdaannemer Jurriëns BV tijdens de bouw- en renovatiewerkzaamheden in het pand De Bazel (oorspronkelijk gebouwd in 1926 voor de Nederlandse Handelmaatschappij en later tot eind jaren 90 domicilie voor het Hoofdkantoor van ABN/AMRO ) stuitte op onvoorzien grote hoeveelheden asbest bij het verwijderen van tussenvloeren in de lichthoven, dekvloeren en tussenmuren. Ook bleken ingrijpende herstelwerkzaamheden noodzakelijk vanwege de tegenvallende kwaliteit en het ontoereikende draagvermogen van de cementen dekvloeren.

Volgens André Hirs zijn voor de hele verhuisoperatie veertig werkbare dagen ingeruimd en staat de eerste verhuisdag gepland op 14 mei. Overigens is het Gemeentearchief ondanks alle activiteiten nog tot en met 30 maart voor een ieder toegankelijk. Daarna sluit men de tent en kunnen naar verwachting de deuren van gebouw De Bazel op 7 augustus weer worden geopend.

Hirs: ‘Wij staan met z’n allen (200 personeelsleden –OL) werkelijk te popelen om naar de Vijzelstraat te gaan. De Bazel is een schitterend pand, midden in het centrum, en biedt na de ingrijpende verbouwing zoveel mogelijkheden om onze collectie aan een nog breder publiek te presenteren. Vooral toeristen zullen ons daar veel beter weten te vinden.’

Het enthousiasme is begrijpelijk wanneer Hirs aan de hand van wat tekeningen en foto’s vertelt over de inrichting van het elf bouwlagen tellend gebouw dat door Architectenbureau Claus en Kaan is omgetoverd van een financiële burcht tot een dynamisch historisch documentatiecentrum. Aan weerszijden van de hoofdingang zijn de dichte nissen transparant gemaakt waardoor passanten direct in de grote centrale hal kunnen kijken. De grootste publieksruimte wordt het informatiecentrum in de hal.

‘Omdat veel Amsterdammers nog onbekend zijn met het archief, hebben wij een nieuw concept bedacht. Bij binnenkomst wordt de bezoeker snel wegwijs gemaakt door een steward. Via de vraagstelling Wie, Wat en Waar is snel aan de gezochte informatie te komen. Er komt een grote Amsterdambibliotheek en computers met toegang tot de archiefcollecties en internetaansluiting, maar ook een café. In de catacomben, waar de grote bankkluis zich bevindt, worden de allermooiste archiefstukken permanent tentoongesteld.’ Tenslotte is in het gebouw een conferentiecentrum opgenomen.’

Primaire bronnen

Hirs: ‘Ongeveer de helft van ons totale archief is inmiddels geïnventariseerd en voor het publiek toegankelijk gemaakt. De geschiedenis van Amsterdam is bij ons in al zijn facetten terug te vinden. Het mooie ervan is dat het allemaal primaire bronnen zijn; je kijkt bij wijze van spreken mee over de schouder van degene die er bij betrokken is geweest.’

Het gaat daarbij volgens Hirs niet alleen om officiële documenten en overheidsstukken; ook archieven van vele particulieren en instellingen die een stempel op de geschiedenis van de hoofdstad hebben gedrukt maken onderdeel uit van het Gemeentearchief. ‘Ik noem maar een voorbeeld: oude notulen van de Raad van Bestuur van de Bijenkorf en een overzicht van de etalage-inrichtingen. Je kunt bij ons zien hoe je straat er vroeger uitzag, of een beeld krijgen van het bedrijf waar je vader vroeger werkte, je moeder naar school ging. Noem maar op.

We hebben archieven van notariële instellingen, van wisselbanken, sociale dienst, gemeente vervoerbedrijf (inclusief klachtenformulieren). Wij hebben 25 medewerkers in dienst die continu in de stad bedrijven, instellingen en stadsdelen adviseren over hoe met het archief moet worden omgegaan, wat weg kan, wat de moeite van het bewaren is. Daardoor is het uiteindelijk aan ons over te dragen archief meestal geslonken tot 5 procent van de oorspronkelijke omvang, maar wel met stukken die er toe doen.’

Per jaar bezoeken ruim 25.000 mensen het Gemeentearchief aan de Amsteldijk. Dat aantal neemt de laatste tijd iets af omdat nu ook de website van het Gemeentearchief over een beeldbank beschikt met meer dan honderdduizend foto’s, prenten, kaarten, gravures etc (www.stadsarchief.amsterdam.nl) . ‘Maar zodra de deuren van De Bazel opengaan, zal het bezoekersaantal zonder enige twijfel een stijgende lijn gaan vertonen, want in het hart van de stad zijn dan de gegevens van zeven miljoen Amsterdammers op een toegankelijke en uitnodigende wijze voor een ieder beschikbaar’, aldus André Hirs


Kader

De allereerste archiefstukken van Amsterdam, dateren uit de dertiende eeuw, toen de naam Amsterdam ook het eerst in gebruik kwam. In een brand- en inbraakvrije kapel in de Oude Kerk werden toen privileges, ook wel charters genoemd, bewaard die de stad van diverse autoriteiten had ontvangen. Sindsdien heeft het archiveren zich verder uitgebreid en ontwikkeld. Archieven verhuisden mee met de verhuizingen die het gemeentebestuur in de loop der eeuwen heeft ondergaan, werden deels opgeslagen in pakhuizen en kregen pas in 1892 een eigen behuizing in het Waaggebouw aan de Nieuwmarkt, hoewel daar onvoldoende ruimte voor alle archiefstukken bestond.

In 1914 verhuisde het Gemeentearchief naar het huidige adres aan de Amsteldijk 67. Sindsdien werden steeds meer bijgebouwen rond het voormalige raadhuis van Nieuwer-Amstel verwezenlijkt om het al maar groeiende archief (thans 400 meter per jaar) in onder te brengen en voor het publiek toegankelijk te maken. Toen in 2000 opnieuw aan uitbreiding moest worden gedacht, viel het oog op gebouw De Bazel aan de Vijzelstraat


Einde kader


Olav Lammers

Fotobijschriften: 1. André Hirs: 'ongeveer de helft van het archief is geïnventariseerd'.

2. Zo komt de nieuwe huisvesting van het Gemeentearchief Amsterdam er uit te zien.

3. De gevel van een deel van het huidige onderkomen van het archief aan de Amsteldijk.


.Foto Olav Lammers (foto bij Andre Hirs)

Foto GAA

Foto GAA




Coenen Concept bouwt tandartspraktijk in Veldhoven

‘Interieur draagt bij aan optimale dienstverlening 5504 Mondzorg’

‘Niets is onmogelijk’. Dat is het motto van Lars van Breukelen.

Mkb’ers ontdek het internationaal talent in de regio!

What about the spouses?

Eindhoven gloeit nog na van twee prachtige, drukbezochte evenementen: DDW en Glow. De regio leeft en bruist, bloeit en groeit, onderneemt en innoveert en de toekomst lacht ons tegemoet.

Wim van Wessel maakt Wesco toekomstbestendig

Eigenwijze visie en werkwijze werpen vruchten af in schoonmaakbranche

De schoonmaakbranche is volop in beweging.

De duidelijke meerwaarde van Ergon-medewerkers

‘Ik zou willen dat ik er meer kon aannemen’

Bij het horen van de naam Ergon, denken veel mensen al snel aan de schoffelaars in de gemeenteplantsoenen.

Meten is weten

Nul40 on- en offline mediabureau in Eindhoven

‘Onze klanten hebben altijd rechtstreeks contact met senior adviseurs’