• Vrouwen of kinderen eerst?
12 oktober 2009
12 okt 2009

Vrouwen of kinderen eerst?

De zorg- en onderwijssector besteden onvoldoende aandacht aan ontruimingsoefeningen vindt de Stichting Nationale Brandpreventieweek. Vorige week werd daarom het startsein gegeven voor een campagne voor meer ontruimingsoefeningen.  Een rondgang langs diverse zorg- en onderwijsinstellingen levert gemengde reacties op. Een aantal ziekenhuizen en scholen waar al structureel geoefend wordt, is enthousiast over de campagne. Anderen zijn niet bereikbaar voor commentaar.

Het is de eerste keer dat er een steekproefsgewijs onderzoek is gehouden onder medewerkers van zorginstellingen, ziekenhuizen, scholen en kinderopvanginstelling om uit te zoeken hoe zij ontruimingsoefeningen ervaren. De Nederlandse Brandwondenstichting wilde weten hoe instellingen zich hebben voorbereid op het uitbreken van brand. Het is niet gek dat maar liefst een derde van de medewerkers zich zorgen maakt over eventuele ontruimingen. De uitslag spreekt boekdelen: 42 procent van de ziekenhuizen en 34 procent van de zorgcentra en verpleeghuizen houdt niet jaarlijks ontruimingsoefeningen, terwijl die oefeningen juist hier cruciaal zijn, meent de stichting. Binnen de kinderopvang en basisscholen blijkt 15 tot 20 procent geen ontruimingsoefeningen te houden.

‘Het zijn organisaties die te maken hebben met een kwetsbare groep mensen die altijd van anderen afhankelijk zijn, bijvoorbeeld omdat ze slecht ter been zijn of aan bed gekluisterd’, zegt Caroline Reitsma, woordvoerster van de Stichting Nationale Brandpreventieweek. ‘Enerzijds is het heel begrijpelijk dat ontruimingsoefeningen bij instellingen moeilijker zijn te organiseren dan op een kantoor of zelfs een school. In zorgcentra heb je te maken met mensen die snel gestrest zijn of slecht ter been. Toch mag dat geen excuus zijn omdat het dan des te belangrijker is dat het personeel weet wat het moet doen in geval van nood. Ze moeten situaties zo vaak geoefend hebben dat ze als het ware overschakelen op de automatische piloot als er moet worden ontruimd.’

Reitsma, in het dagelijks leven als officier risicobeheersing werkzaam bij het brandweerkorps in ’s-Hertogenbosch, merkt op dat de patiënten helemaal niet bij de oefening betrokken hoeven te worden. Oefenen kan volgens haar ook op andere manieren, bijvoorbeeld door oefeningen te houden in een deel van het pand en met behulp van Lotusslachtoffers. ‘We raden aan om minimaal een keer per jaar te oefenen. Het is niet erg als niet alle medewerkers de oefening bijwonen. Belangrijk is dat in ieder geval alle bhv-ers en de afdelingshoofden worden bereikt. Zij moeten weten hoe te handelen bij calamiteiten. En het allerbelangrijkste is dat de mensen van elkaar weten wie wat doet. Zo kan worden voorkomen dat delen van het pand twee keer worden gecheckt en andere plekken worden vergeten.’

Extra verantwoordelijkheden


Een rondgang langs diverse ziekenhuizen en zorg- en onderwijsinstellingen levert uiteenlopende reacties op. Een aantal instellingen is niet bereikbaar voor commentaar. Daarnaast zijn er ook zorginstellingen en scholen die hun taken wel serieus nemen. Zij juichen de campagne van de brandweer en de brandwondenstichting toe, zoals Douwe de Vries, directeur vastgoedbedrijf van de Zorggroep Noorderbreedte. De Zorggroep Noorderbreedte is eigenaar van het Medisch Centrum Leeuwarden (MCL) en Noorderbreedte persoonlijke zorg en wooncomfort, dat bestaat uit twaalf zorgcentra, een thuiszorg organisatie en kleinschalige ouderenzorg. De Vries: ‘Onze patiënten en bewoners zijn niet altijd even mobiel. Dat vraagt om extra verantwoordelijkheden van onze medewerkers op het gebied van brandveiligheid.’

Hij geeft aan dat er op de verschillende locaties van Zorggroep Noorderbreedte jaarlijks ontruimingsoefeningen worden gehouden. ‘Bij de verpleeg- en verzorgingshuizen proberen wij deze oefeningen zoveel mogelijk in samenwerking met de brandweer te houden. Voor wat betreft het MCL zijn de oefenmogelijkheden wat beperkter. Sommige patiënten in een ziekenhuis hebben extra zorg nodig. Het is vrijwel onmogelijk om in één keer een heel ziekenhuis te ontruimen.  Daarom maken we hier van tevoren bewuste keuzes voor wat betreft de afdelingen waar we gaan oefenen.’

Mogelijke hindernissen


Ook bij het Laurentius Ziekenhuis in Roermond wordt regelmatig geoefend. ‘Aan de planning voor 2010 wordt nu al gewerkt. Zo garanderen wij dat elke afdeling jaarlijks een ontruimingsoefening krijgt’, laat manager marketing & communicatie Sabine Aerts weten. En het blijft niet bij oefenen alleen. ‘Omdat tijdens het jaar nieuwe medewerkers in dienst treden wordt tijdens de introductiedag uitgebreid aandacht besteed aan voorlichting over brandveiligheid en ontruiming. Dit is geen actieve oefening maar wel een zeer gedetailleerde uiteenzetting. Op deze manier wordt iedere nieuwe medewerker geïnformeerd.’

Het Roermondse ziekenhuis heeft ook alternatieven bedacht voor als praktijkoefeningen niet mogelijk zijn. ‘Als alle kamers bezet zijn, krijgen de medewerkers zeer gedetailleerde informatie. Medewerkers worden alert gemaakt op mogelijke hindernissen bij een ontruiming, denk bijvoorbeeld aan gangpaden die niet voldoende vrijgemaakt zijn. Bovendien wordt het gebruik van de brandblusmiddelen toegelicht en gedemonstreerd. In de zomerperiode wordt een lege afdeling ingezet voor extra ontruimingsoefeningen. Medewerkers kunnen zich hiervoor aanmelden. Wij merken dat het vooral de medewerkers van afdelingen met de meest kwetsbare en minst mobiele patiënten (zoals een IC afdeling) zijn die zich hiervoor aanmelden.’

Op Basisschool De Bunders in Veghel werd afgelopen week nog een grootschalige ontruimingsoefening gehouden. ‘Wij houden gemiddeld twee tot drie keer per jaar een ontruimingsoefening op onze scholen. Soms aangekondigd bij de leerkrachten en ouders, maar soms ook onaangekondigd’, vertelt leerkracht Henny van de Wetering, die deel uitmaakt van het coördinatieteam van de school. ‘Na iedere oefening lopen we vervolgens na of er zaken mislopen en waar eventueel nog verbeteringen mogelijk zijn. In elk klaslokaal hangt ook een ontruimingsplan, zodat iedereen weet wat er moet gebeuren bij een eventuele calamiteit.’

Van de Wetering geeft aan dat het belangrijk is dat er regelmatig wordt geoefend. ‘Het voornaamste is dat de kinderen niet in paniek raken als er brand uitbreekt, maar weten wat ze moeten doen. Daarom is het goed om ontruimingsoefeningen te houden. Elke school heeft hierin een eigen verantwoordelijkheid. Scholen die deze verantwoordelijkheid niet nemen, zouden hierop moeten worden gewezen door de overheid.’

Mensenlevens


Ook De Vries noemt een goede opleiding en training essentieel. ‘Wij zijn een 24-uurs organisatie met een groot aantal medewerkers. Het vergt een behoorlijke inspanning om iedereen intensief op te leiden en regelmatig brandoefeningen te houden. Maar als dat goed gebeurt, weten medewerkers wat ze moeten doen bij een calamiteit en kunnen zij snel handelen. Daarnaast zijn wij deelgenoot van onze eigen veiligheid. Ik vind het daarom belangrijk dat we zelf het initiatief nemen om zaken goed te regelen en niet afwachten tot we maatregelen voorgeschreven krijgen.’
Bij Laurentius vinden ze het belangrijk dat de overheid ontruimingsoefeningen stimuleert. ‘Een goede voorbereiding redt immers mensenlevens en daar doen wij het voor’, aldus Aerts. De komende weken assisteren brandweerkorpsen op diverse plekken in het land bij oefeningen, zoals onlangs bij een ontruimingsoefening op een basisschool in Papendrecht. Reitsma: ‘In het kader van de campagne hebben we in Papendrecht geoefend met rook zodat de kinderen konden ervaren hoe het is bij echte brand. Dan pas blijkt dat een uitgang ook geblokkeerd kan zijn. En dat toch iedere situatie weer anders is.’  

Gerben van den Broek/Nicole Kluijtmans 



Mercuri Urval is een internationale adviesorganisatie

Het corporate gevoel van een sympathieke headhunter

Als je een interview hebt bij Mercuri Urval met Marcel L’Herminez, komen er spontaan drie vragen bovendrijven.

Coenen Concept bouwt tandartspraktijk in Veldhoven

‘Interieur draagt bij aan optimale dienstverlening 5504 Mondzorg’

‘Niets is onmogelijk’. Dat is het motto van Lars van Breukelen.

Mkb’ers ontdek het internationaal talent in de regio!

What about the spouses?

Eindhoven gloeit nog na van twee prachtige, drukbezochte evenementen: DDW en Glow. De regio leeft en bruist, bloeit en groeit, onderneemt en innoveert en de toekomst lacht ons tegemoet.

De duidelijke meerwaarde van Ergon-medewerkers

‘Ik zou willen dat ik er meer kon aannemen’

Bij het horen van de naam Ergon, denken veel mensen al snel aan de schoffelaars in de gemeenteplantsoenen.

Meten is weten

Nul40 on- en offline mediabureau in Eindhoven

‘Onze klanten hebben altijd rechtstreeks contact met senior adviseurs’

Wim van Wessel maakt Wesco toekomstbestendig

Eigenwijze visie en werkwijze werpen vruchten af in schoonmaakbranche

De schoonmaakbranche is volop in beweging.